RBSE Class 12th 2017 -SS-12-2017 Previous Year Papers
Class 12th students hunting authentic previous year papers for -SS-12-2017 (2017) land here for a reason: the paper below matches how RBSE assessments are remembered from that year. RBSE Solution does not mix years on one page; each combination gets its own notes.
Skim the overview sections, then work through the scanned pages. Pair this practice with RBSE books and solutions when you need to relearn a concept a question exposed.
Paper details
Quick reference for this previous year papers page — confirm board, class, and year & subject before you study.
| Board | RBSE |
|---|---|
| Class | Class 12th |
| Exam year | 2017 |
| Subject | -SS-12-2017 |
| Resource type | Previous Year Papers |
| Category | RBSE Previous Year Question Papers |
| Website | RBSE Solution |
The table summarises this Previous Year Papers resource. Confirm RBSE, Class 12th, year 2017, and subject -SS-12-2017 before studying.
RBSE Solution organises previous year papers so each URL carries chapter-specific guidance — better for students and for search engines than one generic paragraph for the whole class.
How to practise with this question paper
Stage one: read the -SS-12-2017 question paper from 2017 without a timer and highlight command words — explain, prove, calculate, discuss. Stage two: attempt selected questions closed-book. Stage three: compare with solutions or teacher feedback.
Previous Year Papers work best when you log mistakes by topic, not only by question number. That log becomes your revision index before pre-boards.
RBSE Class 12th 2017 -SS-12-2017
Scroll through the Previous Year Papers pages for -SS-12-2017 (2017).
Rajasthan Board Class 12th -SS-12-2017 2017 solved Previous Year Question Papers
नामांक Roll No.
SI.No. :
यहाँ से काटिए
No. of Questions - 25 SS-2-Sanskrit Sah. (Supp.)
No. of Printed Pages — 07
उच्च माध्यमिक पूरक परीक्षा, 2017
SENIOR SECONDARY SUPPLEMENTARY EXAMINATION, 2017
संस्कृत साहित्यम्
समय : 3½ (सपाद होरात्रयम्) पूर्णांक : 80
परीक्षार्थिभ्यः सामान्य निर्देशाः
प्रश्न पत्र को खोलने के लिए यहाँ फाड़ें
- परीक्षार्थिभिः सर्वप्रथम स्वप्रश्नपत्रोपरि नामांक अनिवार्यतः लेखनीयः।
- सर्वे प्रश्नाः अनिवार्याः।
- प्रत्येक प्रश्नस्योत्तरम् उत्तरपुस्तिकायामेव देयम्।
- प्रत्येक प्रश्नभागस्य उत्तरं क्रमानुसारमेकत्रैव लेखितव्यम्।
खण्ड - क
अधोलिखितम् अपठितं गद्यांशं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि लिखत -
महाराणा प्रताप: चित्तौडमण्डलस्य नृपस्य उदयसिंहस्य पुत्र: आसीत् | बाल्यकालादेव अयं निर्भीक: दयालुश्च आसीत् | अयं महावीर: देशस्य स्वतन्त्रतायै सर्वाणि सुखानि अत्यजत् | महाराणा-प्रताप: भारतस्य स्वतन्त्रतायै महान्तं प्रयत्नमकरोत् | अयं वीर: यदा राज्यसिंहासनम् आरूढवान्, तदानीमेव इमां प्रतिज्ञाम् अकरोत्-यावद् अस्माकं देश: स्वतन्त्रो न भविष्यति तावद् अहं सुखपूर्वकं न शयिष्ये | मम भूमौ शयनम् एव भविष्यति न तु स्वर्णपर्यङ्के |
-
i) बाल्यकालादेव निर्भीक: दयालुश्च कः आसीत् ? (एकपदेन उत्तरम्)
उत्तरम्: महाराणा प्रताप:
-
ii) महाराणा प्रताप: कां प्रतिज्ञाम् अकरोत् ?
उत्तरम्: महाराणा प्रताप: प्रतिज्ञाम् अकरोत् यत् यावद् अस्माकं देश: स्वतन्त्रो न भविष्यति तावद् अहं सुखपूर्वकं न शयिष्ये, मम भूमौ शयनम् एव भविष्यति न तु स्वर्णपर्यङ्के।
-
iii) अस्माकं देश: स्वतन्त्रो भविष्यति | अत्र “भविष्यति” इति क्रियाया: कर्तृपदं किम् ?
उत्तरम्: देश:
निम्नलिखितम् अपठितं गद्यांशं पठित्वा निर्देशानुसारं प्रश्नानाम् उत्तराणि लिखत -
विवाहे संजाते कन्या: गृहस्थाश्रमं प्रविशन्ति | यदि पुरुषो विद्वान् भवति किन्तु स्त्री विद्याशून्या भवति तर्हि तयो: दाम्पत्यजीवनं सुखकरं न भवति | विद्याया: अभावात् स्त्री स्वकीयं कर्तव्यं न जानाति, अत एव बहवो रोगा: व्याधयश्च तत्र स्थानं लभन्ते | अतः स्त्रीणामपि शिक्षा पुत्राणां शिक्षावदेव आवश्यकी वर्तते | स्त्रिय: मातृशक्ते: प्रतीकभूता: सन्ति, अत: तासां सदा सम्मान: करणीय: | यस्मिन् देशे समाजे च स्त्रिय: पूज्यन्ते, तत्र देवता: निवसन्ति | उक्तं च महर्षिमनुना “यत्र नार्यस्तु पूज्यन्ते, रमन्ते तत्र देवता:” |
-
i) कस्य अभावात् स्त्री स्वकीयं कर्तव्यं न जानाति? (एकपदेन उत्तरम्)
उत्तरम्: विद्याया:
-
ii) मातृशक्ते: प्रतीकभूता: का: सन्ति? (एकपदेन उत्तरम्)
उत्तरम्: स्त्रिय:
-
iii) महर्षिमनुना किमुक्तम् ? (पूर्णवाक्येन उत्तरम्)
उत्तरम्: महर्षिमनुना उक्तम् “यत्र नार्यस्तु पूज्यन्ते, रमन्ते तत्र देवता:”।
-
iv) यस्मिन् देशे समाजे च का: पूज्यन्ते इत्यस्मिन् वाक्ये “पूज्यन्ते” इति क्रियापदस्य कर्तृपदं किम् ?
उत्तरम्: स्त्रिय:
-
v) अतः तासां सदा सम्मान: करणीय: | अस्मिन् वाक्ये “तासाम्” इति सर्वनामपदं कस्य संज्ञापदस्य स्थाने प्रयुक्तम् ?
उत्तरम्: स्त्रीणाम्
-
vi) “सुखकरम्” इत्यस्य विलोमपदं गद्यांशात् चित्वा लिखत।
उत्तरम्: सुखकरम् इत्यस्य विलोमपदम् “असुखकरम्” गद्यांशे नास्ति। गद्यांशे “सुखकरं न भवति” इति प्रयोगः, अतः विलोमपदं “दुःखकरम्” इति ग्राह्यम्।
-
vii) बहव: रोगा: व्याधयश्च तत्र स्थानं लभन्ते | इत्यत्र विशेष्यपदं किम् ?
उत्तरम्: रोगा:, व्याधय:
-
viii) गद्यांशस्य समुचितं शीर्षकं लिखत |
उत्तरम्: स्त्रीशिक्षायाः महत्त्वम् / नारीसम्मानः
खण्ड - रख
3) प्रदत्तरूपरेखया कथासंयोजनं करणीयम् - [8 × 8 = 16]
कथा: आसीत् कश्चित् व्याघः नाम व्याघः। पक्षि मृगादीनां स्वीयां जीविकां करोति। एकदा विस्तीर्य आगतवान्। अन्यश्चिन् दिवसे यदा व्याघः दौर्भाग्याद् मृगं न प्राप्नोति, तदा क्षुधातुरः अभवत्।
अथवा
क्रमरहितानि वाक्यानि समुचित क्रमानुसारं विलिखत -
- एकस्मिन् वने श्रृगालः बकश्च निवसतः।
- तयोः मित्रता आसीत्।
- एकदा प्रातः श्रृगालः बकम् अवदत्।
- श्रृगालस्य निमन्त्रेण बकः प्रसन्नः अभवत्।
- कुटिल-स्वभावः श्रृगालः स्थाल्यां बकाय क्षीरोदनम् अयच्छत्।
- बकम् अवदत् च मित्र! अस्मिन् पात्रे आवाम् अधुना सहैव खादावः।
- अग्रिमे दिने स भोजनाय श्रृगालस्य निवासम् अगच्छत्।
- मित्र! अत्र त्वं मया सह भोजनं कुरु।
4) प्रदत्त संकेतानुसारं वर्णन लिखत - (80 शब्दा:)
प्रथमः विकल्पः: परितः वनस्पतीनाम् आवृणोति पर्यावरणम्। मानवजीवनस्य जीवाः प्रदृश्यते। ध्वनिप्रदूषणेन प्रतिवर्षम् वनस्पतीनाम् विषपानम् भवति। सघनवनानि विविधसंगठने प्रवर्धमाना संरक्षणम् कुर्वन्ति।
द्वितीयः विकल्पः: प्रजातयः सत्संगतिः सज्जनानाम् शिष्टजनाः। कुसंगत्या दुष्टः गुणाः दोषाः संभवन्ति। अज्ञानं विनाशयति, सरलताम् अपहरति। पुंसाम् प्रतिभाशालिनी लाभः उपवेशनम्।
Page content could not be transcribed.
खण्ड - ग
5) अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि लिखत -
मनुष्याणां हिंसा वृत्तिस्तु निरवधिः। पशुहत्या तु तेषाम् आक्रीडनम्। केवलं विक्लान्तचित्तविनोदाय महारण्यम् उपगम्य ते यथेच्छं पशुघातं कुर्वन्ति। तेषां पशुप्रहारव्यापारमालोक्य जडानामपि अस्माकं विदीर्यते हृदयम्। निरन्तरम् आत्मोन्नतये चेष्टमानाः लोभाक्रान्तहृदया मनुजन्मानः किल प्रतिक्षणं स्वार्थसाधनाय सर्वात्मना प्रवर्तन्ते। न धर्ममनुधावन्ति, न सत्यमनुबध्नन्ति। परं तृणवद् अपेक्षन्ते स्नेहम्।
-
प्रश्न: पशुहत्या केषाम् आक्रीडनम्? (एकपदेन उत्तरम्)
उत्तरम्: तेषाम्
-
प्रश्न: किमालोक्य जडानामपि अस्माकं हृदयं विदीर्यते? (पूर्णवाक्येन उत्तरम्)
उत्तरम्: तेषां पशुप्रहारव्यापारम् आलोक्य जडानामपि अस्माकं हृदयं विदीर्यते।
-
प्रश्न: "मनुष्याणां हिंसावृत्तिस्तु निरवधिः" इत्यस्मिन् वाक्ये विशेषणपदं चित्वा लिखत।
उत्तरम्: निरवधिः
-
प्रश्न: "ते यथेच्छं पशुघातं कुर्वन्ति" इत्यत्र "कुर्वन्ति" इति क्रियापदस्य कर्तृपदं किम्?
उत्तरम्: ते
6) अधोलिखितं श्लोकं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि लिखत -
सहसा विदधीत न क्रियाम् अविवेकः परमापदां पदम्।
वृद्धाः हि विमृश्यकारिणं गुणलुब्धाः स्वयमेव सम्पदः।
-
प्रश्न: सहसा कां न विदधीत? (एकपदेन उत्तरम्)
उत्तरम्: क्रियाम्
-
प्रश्न: परमापदां पदं कः अस्ति? (पूर्णवाक्येन उत्तरम्)
उत्तरम्: अविवेकः परमापदां पदम् अस्ति।
-
प्रश्न: "गुणलुब्धाः स्वयमेव सम्पदः" इत्यत्र विशेष्यपदं लिखत।
उत्तरम्: सम्पदः
-
प्रश्न: "वृद्धाः हि विमृश्यकारिणं ...... सम्पदः" इत्यत्र "सम्पदः" इति क्रियापदस्य कर्तृपदं किम्?
उत्तरम्: वृद्धाः
7) निम्नलिखितं नाट्यांशं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि लिखत -
अरुन्धती :- अतिजवेन दूरमतिक्रान्तः स चपलः क्व गतः? (प्रविश्य)
वटवः :- पश्यतु कुमारस्तावदाश्चर्यम्।
लवः :- दृष्टमवगतं च। नूनमाश्वमेधिकोऽयमश्वः।
वटवः :- कथं ज्ञायते?
लवः :- ननु मूर्खाः। पठितमेव हि युष्माभिरपि। किं न स्मरथ? शतसंख्या: कवचिनो दण्डिनो निपड्लिणश्च। यदि विप्रत्ययस्तत्पृच्छत।
वटवः :- भो भोः! किं प्रयोजनोऽयमश्वः परिवृतः पर्यटति?
-
प्रश्न: अतिजवेन दूरमतिक्रान्तः कः? (एकपदेन उत्तरम्)
उत्तरम्: चपलः
-
प्रश्न: तत्काण्डं कैः पठितमेव? (पूर्णवाक्येन उत्तरम्)
उत्तरम्: युष्माभिः (वटुभिः) तत्काण्डं पठितमेव।
-
प्रश्न: "नूनमाश्वमेधिकोऽयमश्वः" इत्यत्र विशेष्यपदं किम्?
उत्तरम्: अश्वः
-
प्रश्न: अत्र नाट्यांशे "अविश्वासस्य" पदस्य पर्यायः कः?
उत्तरम्: विप्रत्ययः
प्रश्न 8
निम्नलिखित शब्दयो: हिन्दीभाषायाम् आङ्ग्लभाषायां वा अर्थो लिखत - [1+1=2]
- मातरिश्वा – वायुः (Air / Wind)
- उपदेष्टार: – उपदेशकः (Advisor / Teacher)
प्रश्न 9
रेखाड्डलितपदानि आधृत्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत - [1+1+1+1=4]
- स्थितानां मैत्री नश्यति ।
प्रश्नः – केषां मैत्री नश्यति? - अस्माभिः पर्वताः शङ्कवः कृताः ।
प्रश्नः – केन पर्वताः शङ्कवः कृताः? - वृक्षाः अर्धाधिक भागम् आर्द्रीकरोति ।
प्रश्नः – के अर्धाधिक भागम् आर्द्रीकरोति? - शिशोरपि दृढतां न सहन्ते ।
प्रश्नः – कस्यापि दृढतां न सहन्ते?
प्रश्न 10
निम्नांकित वाक्ययोः भावार्थः हिन्दीभाषायां संस्कृते आङ्ग्लभाषायां वा लेखनीयः - [2+2=4]
- स यत्प्रमाणं कुरुते लोकस्तदनुवर्तते ।
भावार्थः (हिन्दी): वह जो प्रमाण (आदर्श) स्थापित करता है, लोग उसी का अनुसरण करते हैं। अर्थात् महापुरुषों का आचरण समाज के लिए आदर्श होता है। - पश्येह मधुकरीणां सञ्चितमर्थ हसन्त्यन्ये ।
भावार्थः (हिन्दी): देखो, यहाँ मधुमक्खियों द्वारा संचित धन (मधु) को अन्य (लोग) हँसते हुए ले जाते हैं। अर्थात् परिश्रम से संचित वस्तु का दूसरे उपभोग करते हैं।
प्रश्न 11
अधोलिखित श्लोकस्य अन्वयं लिखत - [2]
न बुद्धिभेदं जनयेदज्ञानां कर्मसङ्गिनाम् ।
जोषयेत् सर्व कर्माणि विद्वान्युक्तः समाचरन् ॥
प्रश्न 12
निर्देशानुसारं प्रश्नानाम् उत्तराणि लिखत -
- विचक्षणः प्रस्तुतमाचचक्षे इत्यस्मिन् कर्तृक्रिययोः चयनं कुरुत | [1+1=2]
कर्ता: विचक्षणः
क्रिया: आचचक्षे - यो हि यस्य प्रियो जनः इत्यत्र विशेषणपदं किम् ? [1]
विशेषणपदम्: प्रियः - ममन्त्रिणां मध्येषपि सुख्यातिः अस्ति इत्यत्र रेखाड्वितपदस्य स्थाने संज्ञापदस्य प्रयोगं कृत्वा वाक्यं पुनः लिखत | [1]
पुनर्लेखनम्: मन्त्रिणां मध्येऽपि सुख्यातिः अस्ति । (यहाँ 'ममन्त्रिणाम्' के स्थाने 'मन्त्रिणाम्' संज्ञापदम्) - मम गमनसमयः समुपागत एव इत्यत्र सर्वनाम पदस्य चयनं कुरुत | [1]
सर्वनामपदम्: मम - प्रतिमासमर्धाधिकं धनं प्रेषयतिस्म इत्यत्र रेखाड्रितिपदस्य पर्यायबोधकं पदं लिखत | [1]
पर्यायबोधकपदम्: वित्तम् / द्रव्यम् (धनस्य पर्यायः) - “समुद्रेभ्योऽधो भागे तिष्ठन्ति स नरक इति वदन्ति” इत्यत्र रेखाड्लितिपदस्य विलोमार्थकपदं लिखत | [1]
विलोमार्थकपदम्: उपरि / ऊर्ध्वम् (अधः का विलोम) - “किं वस्तु विद्वन्! गुरु वेत्ति” इत्येतत् वाक्यं कः कथयति? [1]
उत्तरम्: नचिकेताः (कठोपनिषद् अनुसारम्)
प्रश्न 3 से 9 (एक वाक्य में उत्तर)
-
“शिशुपालवधम्” इति महाकाव्यस्य रचयिता कः?
उत्तर: माघः।
-
“वासवदत्ता” इति कस्य कवेः कृतिः?
उत्तर: सुबन्धोः।
-
पण्डितेन अम्बिकादत्तव्यासेन रचितः संस्कृतसाहित्यस्य प्रथमः उपन्यासः कः?
उत्तर: “पद्मिनीपरिणयः”।
-
डॉ. पुष्करदत्तशर्मणा विरचिता बहुचर्चिता का कथा?
उत्तर: “अनामिका” कथा।
-
“कुर्वन्नेवेह कर्माणि जिजीविषेच्छतं समाः” इति कथन केषां ग्रन्थानां संदेशः?
उत्तर: ईशावास्योपनिषदः।
-
कविता रचना कार्य हेतोः कः मीरापुरस्कारेण पुरस्कृतः?
उत्तर: डॉ. हरिश्चन्द्र शर्मा।
-
राजस्थान विश्वविद्यालयतः संस्कृत विषये सर्वप्रथमं “डी-लिट्” इत्युपाधिना कः विद्वान् विभूषितः?
उत्तर: डॉ. वासुदेव शरण अग्रवाल।
प्रश्न 20 (i) एवं (ii)
-
i) छन्दःसु कतिः गणाः सन्ति?
उत्तर: छन्दःसु अष्टौ गणाः सन्ति। (यथा – म, य, र, स, त, त, ज, भ, न, ल, ग, इत्यादि)
-
ii) प्रतिचरणं पञ्चदशवर्णाः कस्मिन् छन्दसि भवति?
उत्तर: प्रतिचरणं पञ्चदशवर्णाः “शिखरिणी” छन्दसि भवति।
प्रश्न 2 (निम्नलिखितेषु कयोश्चित् लक्षणोदाहरणे लिखत)
-
i) तिलका
लक्षणम् – तिलका छन्दः प्रतिचरणं द्वादशवर्णाः, यस्य प्रथमः, द्वितीयः, तृतीयः, चतुर्थः, पञ्चमः, षष्ठः, सप्तमः, अष्टमः, नवमः, दशमः, एकादशः, द्वादशः वर्णाः क्रमेण भगणः, जगणः, सगणः, नगणः, लगणः, गुरुः, लघुः, गुरुः, लघुः, गुरुः, लघुः, गुरुः च भवन्ति।
उदाहरणम् – “भजसनलगुरुलघुगुरुलघुगुरुलघुगुरुः” (यथा – “किमपि किमपि मधुरं मधुरं मधुरं मधुरम्”)
-
ii) शिखरिणी
लक्षणम् – शिखरिणी छन्दः प्रतिचरणं सप्तदशवर्णाः, यस्य प्रथमः, द्वितीयः, तृतीयः, चतुर्थः, पञ्चमः, षष्ठः, सप्तमः, अष्टमः, नवमः, दशमः, एकादशः, द्वादशः, त्रयोदशः, चतुर्दशः, पञ्चदशः, षोडशः, सप्तदशः वर्णाः क्रमेण यगणः, मगणः, नगणः, सगणः, भगणः, लगणः, गुरुः, लघुः, गुरुः, लघुः, गुरुः, लघुः, गुरुः, लघुः, गुरुः, लघुः, गुरुः च भवन्ति।
उदाहरणम् – “यमनसभलगुरुलघुगुरुलघुगुरुलघुगुरुलघुगुरुः” (यथा – “असुरसुरमुनिमनुजगणमणिमयम्”)
-
iii) मन्दाक्रान्ता
लक्षणम् – मन्दाक्रान्ता छन्दः प्रतिचरणं सप्तदशवर्णाः, यस्य प्रथमः, द्वितीयः, तृतीयः, चतुर्थः, पञ्चमः, षष्ठः, सप्तमः, अष्टमः, नवमः, दशमः, एकादशः, द्वादशः, त्रयोदशः, चतुर्दशः, पञ्चदशः, षोडशः, सप्तदशः वर्णाः क्रमेण मगणः, भगणः, नगणः, तगणः, यगणः, लगणः, गुरुः, लघुः, गुरुः, लघुः, गुरुः, लघुः, गुरुः, लघुः, गुरुः, लघुः, गुरुः च भवन्ति।
उदाहरणम् – “मभनतयलगुरुलघुगुरुलघुगुरुलघुगुरुलघुगुरुः” (यथा – “मेघालोके भवति सुखिनः कस्य नोत्कण्ठिताशाः”)
प्रश्न 22
निम्नलिखित पंक्तियों में छन्दः का नामोल्लेखं कुरुत –
- मम हि पितृभिरस्य प्रस्तुतो ज्ञातिभेदः।
- स्वभाव एवैष परोपकारिणाम्।
- हंसो यथा राजत पञ्जरस्थः।
उत्तरम् –
- प्रथमा पंक्तिः – वसन्ततिलका छन्दः।
- द्वितीया पंक्तिः – अनुष्टुप् छन्दः।
- तृतीया पंक्तिः – उपजाति छन्दः।
प्रश्न 23
शब्दस्य अनेकार्थकथने कोऽलंकारः भवति? अस्य परिभाषा लेखनीया।
उत्तरम् – शब्दस्य अनेकार्थकथने श्लेषालंकारः भवति।
परिभाषा – यत्र एकस्य शब्दस्य अनेकार्थाः गृह्यन्ते, सः श्लेषालंकारः कथ्यते। अत्र शब्दः एकः, परन्तु अर्थः अनेकः भवति।
प्रश्न 24
अधोलिखितयोः कयोश्चिद् अलंकारयोः लक्षणोदाहरणे लिखत –
- अन्योक्तिः
- स्वभावोक्तिः
- अर्थान्तरन्यासः
उत्तरम् –
१. अन्योक्तिः
- लक्षणम् – यत्र अन्यस्य वस्तुनः वर्णनेन अन्यस्य वस्तुनः बोधः क्रियते, सः अन्योक्तिः अलंकारः भवति।
- उदाहरणम् – "हंसो यथा राजत पञ्जरस्थः" – अत्र हंसस्य वर्णनेन मनुष्यस्य बन्धनदशा बोध्यते।
२. स्वभावोक्तिः
- लक्षणम् – यत्र वस्तुनः स्वाभाविकरूपस्य यथार्थवर्णनं क्रियते, सः स्वभावोक्तिः अलंकारः भवति।
- उदाहरणम् – "मम हि पितृभिरस्य प्रस्तुतो ज्ञातिभेदः" – अत्र पितृभिः कृतस्य ज्ञातिभेदस्य स्वाभाविकवर्णनम्।
३. अर्थान्तरन्यासः
- लक्षणम् – यत्र सामान्येन विशेषस्य समर्थनं क्रियते, सः अर्थान्तरन्यासः अलंकारः भवति।
- उदाहरणम् – "स्वभाव एवैष परोपकारिणाम्" – अत्र परोपकारिणां स्वभावः सामान्यरूपेण उक्तः।
प्रश्न 25
अधोलिखितेषु पंक्तिषु अलंकारस्य नामोल्लेखं कुरुत –
- अभ्रे वर्षन्ति नदन्ति भान्ति।
- मरालस्य मानसं मानसं फलम्।
- अनलंकृत शरीरोऽपि चन्द्रमुख आनन्दयति मम हृदयम्।
उत्तरम् –
- प्रथमा पंक्तिः – उपमा अलंकारः।
- द्वितीया पंक्तिः – यमक अलंकारः।
- तृतीया पंक्तिः – विरोधाभास अलंकारः।