RBSE Class 12th 2018 Gujarati Sahitya-SS-24-2018 Previous Year Papers

Gujarati Sahitya-SS-24-2018 from the 2018 exam year is part of the Class 12th previous year papers archive on RBSE Solution. Many learners start here after finishing the textbook to see how questions were actually framed on the Rajasthan Board of Secondary Education (RBSE) paper.

Treat this question paper as a mock under gentle timing first, then as a marking exercise the second time. The introduction on this page is written only for this subject-and-year pair, not copied from other pages.

Bookmark the link if you coach juniors — the layout stays stable for search engines and classroom sharing.

Paper details

Quick reference for this previous year papers page — confirm board, class, and year & subject before you study.

Board RBSE
Class Class 12th
Exam year 2018
Subject Gujarati Sahitya-SS-24-2018
Resource type Previous Year Papers
Category RBSE Previous Year Question Papers
Website RBSE Solution

The table summarises this Previous Year Papers resource. Confirm RBSE, Class 12th, year 2018, and subject Gujarati Sahitya-SS-24-2018 before studying.

RBSE Solution organises previous year papers so each URL carries chapter-specific guidance — better for students and for search engines than one generic paragraph for the whole class.

Turning 2018 papers into insight

One Gujarati Sahitya-SS-24-2018 paper reveals style; several from the same year reveal pattern. After this page, open sibling subjects listed below to see whether marks cluster in certain units.

Keep rough work dated in your notebook. Examiners in Class 12th expect clear numbering even in practice sessions.

RBSE Class 12th 2018 Gujarati Sahitya-SS-24-2018

Scroll through the Previous Year Papers pages for Gujarati Sahitya-SS-24-2018 (2018).

RBSE Class 12th 2018 Gujarati Sahitya-SS-24-2018 Previous Year Papers 0
https://rbsesolution.com
RBSE Class 12th 2018 Gujarati Sahitya-SS-24-2018 Previous Year Papers 1
https://rbsesolution.com
RBSE Class 12th 2018 Gujarati Sahitya-SS-24-2018 Previous Year Papers 2
https://rbsesolution.com
RBSE Class 12th 2018 Gujarati Sahitya-SS-24-2018 Previous Year Papers 3
https://rbsesolution.com
RBSE Class 12th 2018 Gujarati Sahitya-SS-24-2018 Previous Year Papers 4
https://rbsesolution.com
RBSE Class 12th 2018 Gujarati Sahitya-SS-24-2018 Previous Year Papers 5
https://rbsesolution.com
RBSE Class 12th 2018 Gujarati Sahitya-SS-24-2018 Previous Year Papers 6
https://rbsesolution.com

Rajasthan Board Class 12th Gujarati Sahitya-SS-24-2018 2018 solved Previous Year Question Papers

उच्च माध्यमिक परीक्षा, 2018
SENIOR SECONDARY EXAMINATION, 2018

गुजराती साहित्य
Gujarati Sahitya

समय / Time : 3¼ घण्टे    पूर्णांक / Marks : 80

परीक्षार्थियों के लिए सामान्य सूचनाएँ / General Instructions for Candidates:

  1. परीक्षार्थी सर्वप्रथम अपना नामांक (Roll No.) प्रश्न पत्र पर अंकित करें।
  2. यह प्रश्न पत्र दो भागों में विभाजित है।
  3. अत्येक प्रश्न का उत्तर दी गई उत्तर पुस्तिका में ही लिखें।
  4. प्रश्न पत्र के अंत में परिशिष्ट (Appendix) दिया गया है, जिसका उपयोग आवश्यकतानुसार करें।
  5. प्रत्येक प्रश्न में दिए गए निर्देशानुसार ही उत्तर लिखें।
  6. अत्येक प्रश्न का उत्तर गुजराती भाषा में ही लिखना अनिवार्य है।

No. of Questions : [ ]    No. of Printed Pages : 07

Roll No. : ____________________    SI.No. : रे

SS-24-Gujarati Sah.    [ Turn Over ]

પ્રશ્નો:

  1. આપેલ ગદ્યખંડમાં શું જણાવ્યું છે? [2]
  2. ગાંધીજીએ કયા સંદર્ભમાં 'ખેતી' વાંચ્ચ્યું છે અને તેમાં મહેનત પર શું ભાર મૂક્યો છે? [2]
  3. આપેલ ગદ્યખંડમાં 'શ્રમ' શબ્દ કેટલી વાર આવ્યો છે? [2]
  4. મનુષ્યના શરીર અને આત્માના સંબંધમાં ઈશ્વરીય નિયમ શું છે? [2]
  5. આપેલ ગદ્યખંડમાં ગાંધીજીએ કોને 'યોગ્ય' ગણાવ્યા છે? [2]

ઉત્તરો:

  1. આપેલ ગદ્યખંડમાં શું જણાવ્યું છે?
    આ ગદ્યખંડમાં ગાંધીજીએ મનુષ્ય માટે શ્રમનું મહત્વ સમજાવ્યું છે. તેઓ કહે છે કે મનુષ્યે પોતાના શરીર અને આત્માના સ્વાસ્થ્ય માટે શ્રમ કરવો જોઈએ. શ્રમ વિના મનુષ્યનું જીવન અધૂરું છે. ગાંધીજીએ 'ખેતી' અને 'રોટીમજૂરી' જેવા શબ્દો દ્વારા શ્રમની આવશ્યકતા પર ભાર મૂક્યો છે.
  2. ગાંધીજીએ કયા સંદર્ભમાં 'ખેતી' વાંચ્ચ્યું છે અને તેમાં મહેનત પર શું ભાર મૂક્યો છે?
    ગાંધીજીએ 'ખેતી'ને મનુષ્યના જીવનનો આવશ્યક ભાગ ગણાવ્યો છે. તેઓ કહે છે કે ખેતી દ્વારા મનુષ્ય પોતાની રોટી મેળવી શકે છે અને તેમાં મહેનત કરવી જરૂરી છે. ગાંધીજીએ ખેતીમાં મહેનતને શ્રમનું પ્રતીક માન્યું છે અને કહ્યું છે કે મહેનત વિના ખેતી સફળ થઈ શકતી નથી.
  3. આપેલ ગદ્યખંડમાં 'શ્રમ' શબ્દ કેટલી વાર આવ્યો છે?
    આપેલ ગદ્યખંડમાં 'શ્રમ' શબ્દ બે વાર આવ્યો છે. પ્રથમ વાર 'મનુષ્ય માટે શ્રમ જરૂરી છે' અને બીજી વાર 'શ્રમ વિના જીવન અધૂરું છે' એમ કહેતા.
  4. મનુષ્યના શરીર અને આત્માના સંબંધમાં ઈશ્વરીય નિયમ શું છે?
    ગાંધીજીના મતે, મનુષ્યના શરીર અને આત્મા વચ્ચે ગાઢ સંબંધ છે. ઈશ્વરીય નિયમ એ છે કે શરીરને સ્વસ્થ રાખવા માટે શ્રમ કરવો જોઈએ, જેથી આત્મા પણ શુદ્ધ રહે. શરીર અને આત્મા બંનેનો વિકાસ શ્રમ દ્વારા જ શક્ય છે.
  5. આપેલ ગદ્યખંડમાં ગાંધીજીએ કોને 'યોગ્ય' ગણાવ્યા છે?
    ગાંધીજીએ એવા મનુષ્યોને 'યોગ્ય' ગણાવ્યા છે જેઓ પોતાના શ્રમ દ્વારા પોતાની રોટી મેળવે છે અને બીજાઓની સેવા કરે છે. તેઓ કહે છે કે જે વ્યક્તિ શ્રમ કરે છે, તે જ સાચા અર્થમાં યોગ્ય છે.

વિભાગ B (પ્રશ્ન 2 થી 4)

2) નીચે આપેલા વિષયોમાંથી કોઈપણ એક વિષય પર 200 થી 250 શબ્દોમાં નિબંધ લખો. [10]

  1. પરિશ્રમનું મહત્વ
  2. આત્મવિશ્વાસ અને મનની પ્રસન્નતાનો સંબંધ
  3. જવાહરલાલ નહેરુની યાત્રા
  4. નિરક્ષરતા અને તેના દુષ્પરિણામો

3) નીચે આપેલા મુદ્દાઓના આધારે વાર્તા અથવા પ્રસંગ લખો. [5]

મુદ્દા: પ્રસ્તાવના = શું? કેવી? | પતિ-પત્ની = સ્વભાવ અને તેમનો નાભિ-સંબંધ | ભાષ્ડુરી = પરિસરનું વર્ણન | ઘટના = મુખ્ય ઘટના | ઉપસંહાર = શીખ

મુદ્દા (વૈકલ્પિક): અરુલ અલી = ગુપ્ત ધન શોધવાનો પ્રયાસ | સાચું ધન = શું? | આખરે શું થયું? | અમાયછતા (અજ્ઞાનતા) દૂર થઈ

4) નીચે આપેલી પંક્તિઓનો વિચાર વિસ્તાર 80 થી 100 શબ્દોમાં લખો. [3]

“જેમ ના શૈશવમાં શિક્ષા, યૌવનમાં ના વિવેક;
સાધુતા ના વૃદ્ધાવસ્થામાં, વ્યર્થ તો જીવન છે.”

વિચાર વિસ્તાર: આ પંક્તિઓ જીવનના દરેક તબક્કાના મહત્વને સમજાવે છે. બાળપણમાં શિક્ષા ન મળે, યુવાનીમાં વિવેક ન હોય અને વૃદ્ધાવસ્થામાં સાધુતા ન હોય તો જીવન નિરર્થક છે. જીવનના દરેક તબક્કાની પોતાની ફરજ અને ગુણ હોય છે, જેનું પાલન કરવું જરૂરી છે.

4.

  1. ‘રામરેલ’ દ્વારા સમાજમાં કેવો સમન્વય થયો? [2]

    ઉત્તર: ‘રામરેલ’ દ્વારા સમાજમાં ધાર્મિક, સામાજિક અને સાંસ્કૃતિક સમન્વય થયો. આ સંસ્થાએ વિવિધ જ્ઞાતિઓ અને વર્ગો વચ્ચે સમાનતા અને એકતાનો ભાવ જગાડ્યો.

  2. સંધિ અને વ્યતિરેક જતિયોની વ્યાખ્યા આપો. [2]

    ઉત્તર: સંધિ જતિ: જ્યારે બે શબ્દોના મેળાપથી સ્વર અથવા વ્યંજનમાં ફેરફાર થાય તેને સંધિ જતિ કહે છે. વ્યતિરેક જતિ: જ્યારે શબ્દના પ્રયોગમાં કોઈ અક્ષરનો લોપ અથવા આગમ થાય તેને વ્યતિરેક જતિ કહે છે.

  3. ગેલિલિયોની શોધ સમજાવો. [2]

    ઉત્તર: ગેલિલિયોએ દૂરબીનની શોધ કરી અને આકાશી પદાર્થોનું અવલોકન કર્યું. તેમણે સાબિત કર્યું કે પૃથ્વી સૂર્યની આસપાસ ફરે છે, જે કોપરનિકસના સિદ્ધાંતને સમર્થન આપે છે.

5.

  1. સંધ્યાકાળ [2]

    ઉત્તર: સંધ્યાકાળ એટલે દિવસ અને રાતના મિલનનો સમય. આ સમયે સૂર્યાસ્ત થાય છે અને વાતાવરણમાં શાંતિ અને સૌંદર્યનો અનુભવ થાય છે.

  2. અક્કલ [2]

    ઉત્તર: અક્કલ એટલે બુદ્ધિ અથવા સમજણ. તે મનુષ્યને સારા-નરસાનો વિવેક કરવામાં મદદ કરે છે.

  3. નીયેના શબ્દપ્રયોગનો અર્થ જણાવો. [2]

    ઉત્તર: ‘નીયેના’ શબ્દનો અર્થ ‘નિયમ અનુસાર’ અથવા ‘નિયત પ્રમાણે’ થાય છે.

6.

  1. તમે ઢઢહુર છો. (નિષેધ અર્થમાં ફેરવો.) [1]

    ઉત્તર: તમે ઢઢહુર નથી.

  2. તું ભાષા નથી. (વિધિ અર્થમાં ફેરવો.) [1]

    ઉત્તર: તું ભાષા છે.

7.

યુકેમ એલે એએસ ઓઈ જાપો. [2]

ઉત્તર: આ વાક્યનો અર્થ સ્પષ્ટ નથી. કૃપા કરીને સ્પષ્ટતા કરો.

8.

  1. યોર ડેડ -
  2. એગ વર ય્રીટલ -

ઉત્તર: આ શબ્દો અંગ્રેજી ભાષાના છે. ‘યોર ડેડ’નો અર્થ ‘તમારા પિતા’ અને ‘એગ વર ય્રીટલ’નો અર્થ ‘એક વર્ષનું યંત્ર’ થાય છે.

SS-24-Gujarati Sah. 059

પ્રશ્ન 6: ગદ્યખંડ આધારિત પ્રશ્નો

નીચે આપેલ ગદ્યખંડ વાંચીને પ્રશ્નોના જવાબ આપો:

“માનવ સંસ્કૃતિનો ભારતમાં વિકાસ થયો. વિશ્વમાં પાણીની વહેંચણી અસમાન છે. ગ્રીનલેન્ડ અને સાઇબેરિયા પૃથ્વી પરના ઘણા ભાગોમાં બરફ જમા થયેલો છે. પૃથ્વી પરનું પાણી મોટાભાગે ખારું છે અને ઉપયોગી તાજું પાણી માત્ર ૩% છે. આથી થીજીને બરફ બનેલું પાણી પૃથ્વી પર બરસાવવાની વ્યવસ્થા કરવી જોઈએ. પરંતુ જો વૃક્ષો ન હોય, નવા વૃક્ષો ઉગાડવામાં ન આવે તો વરસાદ ઓછો થતો જાય છે.”

  1. પાણી મોટે ભાગે ક્યાં સંગ્રહાયેલું છે? [2]

    ઉત્તર: પાણી મોટે ભાગે ગ્રીનલેન્ડ અને સાઇબેરિયા જેવા ઠંડા પ્રદેશોમાં બરફના રૂપમાં સંગ્રહાયેલું છે.

  2. પૃથ્વી પર કેટલું પાણી ઉપયોગી છે? [2]

    ઉત્તર: પૃથ્વી પરનું માત્ર ૩% પાણી જ ઉપયોગી (તાજું) છે.

  3. પાણીની સમસ્યા કેવી રીતે ઉકેલી શકાય? [2]

    ઉત્તર: વૃક્ષો વાવીને અને નવા વૃક્ષો ઉગાડીને વરસાદ વધારી શકાય છે. ઉપરાંત, બરફના રૂપમાં સંગ્રહાયેલા પાણીને પૃથ્વી પર વરસાવવાની વ્યવસ્થા કરીને પાણીની સમસ્યા ઉકેલી શકાય.

પ્રશ્ન 7: ગદ્યખંડ આધારિત ટૂંકા પ્રશ્નો

ગદ્યખંડને આધારે નીચેના પ્રશ્નોના જવાબ આપો: [8]

  1. “ઉજાણી સવાર” પાઠમાં નરસિંહને શી વિનંતી કરવામાં આવી?

    ઉત્તર: “ઉજાણી સવાર” પાઠમાં નરસિંહને ભજન ગાવાની વિનંતી કરવામાં આવી.

  2. “બાપુના પત્રો” પાઠમાં ગાંધીજીના મતે શાણામાં શું હોવું જોઈએ?

    ઉત્તર: “બાપુના પત્રો” પાઠમાં ગાંધીજીના મતે શાણામાં સત્ય અને અહિંસા હોવાં જોઈએ.

  3. “ઉજાણી સવાર” પાઠમાં ઉસારીને તેના પિતાએ શું કહ્યું?

    ઉત્તર: “ઉજાણી સવાર” પાઠમાં ઉસારીને તેના પિતાએ કહ્યું કે, “તારે ભજન ગાવું જોઈએ.”

  4. “બાપુના પત્રો” પાઠમાં ઉત્તરે પોતાના પિતા પાસેથી કેટલા પૈસા માંગ્યા?

    ઉત્તર: “બાપુના પત્રો” પાઠમાં ઉત્તરે પોતાના પિતા પાસેથી ૫૦ રૂપિયા માંગ્યા.

  5. “બાપુના પત્રો” પાઠમાં ગાંધીજી શા માટે પ્રસિદ્ધ છે?

    ઉત્તર: “બાપુના પત્રો” પાઠમાં ગાંધીજી સત્ય અને અહિંસાના પ્રયોગ માટે પ્રસિદ્ધ છે.

8)

જધણંથી 50 શબ્દોમાં નીચેના પ્રશ્નોના વિસ્તારથી ઉત્તર લખો : [6]

  1. ‘ઓપ્ટેડ’ શું છે? નાટકના સંદર્ભે લખવાનું પાત્રત્વ સમજાવો.
  2. ગજાપશી ગાશાગોના થીપ પાના ઉપર તેના પાત્રત્વની દૃષ્ટિએ લખો. જેમાં આ સાથેની ઉપયોગિતા સમજાવો.
  3. શિક્ષક અને ઉત્તરાવનું પાત્રત્વ સમજાવો.

9)

નીચેનામાંથી કોઈપણ બે પ્રશ્નોના શબ્દમર્યાદા ઉત્તર લખો : [8]

  1. ‘ગો’ ડાયરીના સંદર્ભે લેખકની શૈલી અને તેના લેખનની દૃષ્ટિએ સમજાવો.
  2. ‘અરેસ’ શબ્દનો ભાવાર્થ સમજાવો.
  3. લેખક જેતતુ માએએ સાહિત્યના સંદર્ભે માનવીના મનમાં ગર્દતેલ ભાષાના સ્વરૂપને સમજાવો. તેની ઉપયોગિતા શું છે? સમજાવો.

SS—24-Gujarati Sah. 059

0) नीयेनाभांथी sidwer ने डाव्य पंडतिणों 5व्यना जाधारे समव्तपो,

“नहीनी oral ad aa HAL न HL sel ज। ध्श्य स्मृति १८ Gua भणे न aL.”

“तड्डी तो धीतो छम ala HRLASAL, ASSL तो इ६२तनो Ae.”

“पुष्पतशी uigclal नेसी ead set Baan ढास 2”

पृथ्वी परथी 88 sil सुरणित yaba मुणरित खास ?

II) 'तेष्श्वी/ बोडणीतनो भावार्थ aul. (mus थी ६श वाउयमां)

जथपा जअंजासतीना Mad MA Sate संक्षिप्तमां परियय Aad.

SS—24—Gujarati Sah. 059 [8] [4]