RBSE Class 8th 2018 )-UP-71-2018 Previous Year Papers
You opened the RBSE Class 8th 2018 )-UP-71-2018 Previous Year Papers page — a focused place to read the real previous year question paper for that subject and year. RBSE Solution keeps exam-year sets together so you can practise the same cycle your seniors faced.
Previous year papers reward patience: read instructions, note mark distribution, then attempt questions before peeking at solutions elsewhere on the site. This URL always loads the same free previous year papers content for )-UP-71-2018 (2018).
Use the details table to confirm class and year, then scroll to the paper images or PDF below. More subjects from 2018 are linked later on this page.
Paper details
Quick reference for this previous year papers page — confirm board, class, and year & subject before you study.
| Board | RBSE |
|---|---|
| Class | Class 8th |
| Exam year | 2018 |
| Subject | )-UP-71-2018 |
| Resource type | Previous Year Papers |
| Category | RBSE Previous Year Question Papers |
| Website | RBSE Solution |
The table summarises this Previous Year Papers resource. Confirm RBSE, Class 8th, year 2018, and subject )-UP-71-2018 before studying.
RBSE Solution organises previous year papers so each URL carries chapter-specific guidance — better for students and for search engines than one generic paragraph for the whole class.
How to practise with this question paper
Stage one: read the )-UP-71-2018 question paper from 2018 without a timer and highlight command words — explain, prove, calculate, discuss. Stage two: attempt selected questions closed-book. Stage three: compare with solutions or teacher feedback.
Previous Year Papers work best when you log mistakes by topic, not only by question number. That log becomes your revision index before pre-boards.
RBSE Class 8th 2018 )-UP-71-2018
Scroll through the Previous Year Papers pages for )-UP-71-2018 (2018).
Rajasthan Board Class 8th )-UP-71-2018 2018 solved Previous Year Question Papers
प्रारम्भिक शिक्षा पूर्णता प्रमाण-पत्र परीक्षा, 2018
कक्षा – 8
तृतीय भाषा – संस्कृतम्
समय: 2:30 होरा | पूर्णांक: 25
प्रश्न संख्या: 25
परीक्षार्थिभ्यः सामान्यनिर्देशाः
- परीक्षार्थिभिः सर्वप्रथमं स्वप्रश्नपत्रोपरि नामाङ्कः अनिवार्यतः लेखनीयः। (परीक्षार्थी सर्वप्रथम अपने प्रश्न-पत्र पर नामांक अनिवार्यतः लिखें।)
- सर्वे प्रश्नाः अनिवार्याः। (सभी प्रश्न हल करना अनिवार्य है।)
- सर्वप्रश्नानामुत्तराणि उत्तरपुस्तिकायामेव लेखनीयानि। (सभी प्रश्नों के उत्तर दी गई उत्तर पुस्तिका में ही लिखें।)
- एकस्य प्रश्नस्य सर्वेषां भागानाम् उत्तराणि एकत्रैव लेखनीयाः। (एक प्रश्न के सभी भागों के उत्तर एक साथ ही लिखें।)
- प्रश्नक्रमाङ्कः 1 तः 8 यावत् सूची निर्माणं कृत्वा एकत्रैव लेखनीयाः। (प्रश्न संख्या 1 से 8 तक सारणी बनाकर एक साथ लिखें।)
UP-7-Sanskrit (T.L.-.) [2206 | VIII]
Page content could not be transcribed.
प्रश्नपत्र – 2018 (कक्षा 8, राजस्थान बोर्ड)
2. महर्षिः पाणिनिः अष्टाध्यायीं रचितवान्। रेखांकितपदे प्रत्ययः अस्ति –
- (क) तुमुन्
- (ख) क्त्वा
- (ग) क्तवतु
- (घ) शतृ
उत्तर: (ग) क्तवतु
व्याख्या: 'रचितवान्' पदे 'क्तवतु' प्रत्ययः प्रयुक्तः। 'रच्' धातोः 'क्तवतु' प्रत्ययः जोड़ने पर 'रचितवान्' रूप बनता है।
3. “अस्माकं देशे स्वच्छताभियानम् प्रचलति।” अस्मिन् वाक्ये सर्वनाम पदं किम्?
- (क) अस्माकम्
- (ख) देशे
- (ग) स्वच्छताभियानम्
- (घ) प्रचलति
उत्तर: (क) अस्माकम्
व्याख्या: 'अस्माकम्' सर्वनाम पदम् अस्ति। यः संज्ञा के स्थान पर प्रयुक्त होता है, उसे सर्वनाम कहते हैं।
4. अधोलिखित पदेषु ‘वि’ उपसर्गयुक्तं पदम् अस्ति –
- (क) विचार्य
- (ख) निकाय
- (ग) बलाय
- (घ) गच्छ
उत्तर: (क) विचार्य
व्याख्या: 'विचार्य' पदे 'वि' उपसर्गः युक्तः। 'वि' + 'चार्य' = विचार्य।
5. हाडीरानी प्रति कः अनुरक्तः आसीत्?
- (क) अवरड्जेबः
- (ख) सैनिकः
- (ग) रावरत्नसिंहः
- (घ) राजसिंहः
उत्तर: (ग) रावरत्नसिंहः
व्याख्या: रावरत्नसिंहः हाडीरानी प्रति अनुरक्तः आसीत्।
6. देवी स्वरूपाः का: आसन्?
- (क) सैनिकाः
- (ख) बालाः
- (ग) नार्यः
- (घ) शिक्षकाः
उत्तर: (ग) नार्यः
व्याख्या: देवी स्वरूपाः नार्यः आसन्।
प्रश्नपत्र – संस्कृत (2018) – कक्षा 8 – पृष्ठ 3
प्रश्न 7: शल्पक्रियाथा: जनकः कः?
- अत्रिः
- आर्यः
- पराशरः
- गर्गः
शल्पक्रियायाः (शिल्पकला/वास्तुशास्त्रस्य) जनकः पराशरः मुनिः मन्यते।
प्रश्न 8: “सत्यं वद” इति पाठे आगतं ध्येय वाक्यं पूरयत – "असतो मा ......."
- सत्यम्
- सुखाय
- सद्गमय
- सदा
पूर्णं वाक्यम् – "असतो मा सद्गमय।" (असत्यात् सत्यं प्रति मां नय)।
प्रश्न 9: निर्देशानुसारं क्रियापदं लिखत
- सेव् धातोः लट्लकारः प्रथमपुरुषः एकवचनम् – सेवते
- लभ् धातोः लट्लकारः उत्तमपुरुषः एकवचनम् – लभे
प्रश्न 10: अधोरेखांकितपदं विभक्त्या सह लिखत – नरेन्द्रः + .....
पूर्णं पदम् – नरेन्द्रः (प्रथमा विभक्तिः, एकवचनम्)
प्रश्न 11: अभितः, साकम् इत्येतयोः प्रयोगेण एकैकं वाक्यं लिखत
- अभितः – विद्यालयम् अभितः वृक्षाः सन्ति। (चारों ओर)
- साकम् – सः मित्रेण साकम् पठति। (साथ)
प्रश्न 12: बृहत्तमं पुस्तकालयं रामदेवरास्थानं च प्रतिवर्ष पश्यन्ति। अत्र रेखांकितपदयोः पृथक्कुरुत
रेखांकितपदे – बृहत्तमं (विशेषणम्) + पुस्तकालयम् (विशेष्यम्)
प्रश्न 13: उदाहरणानुरूपं संख्यां लिखत
उदाहरणम्: इक्कीसवाँ छात्रः – एकविंशः छात्रः
- उनतीसवाँ छात्रः – एकोनत्रिंशः छात्रः
- इकतालीसवाँ छात्रः – एकचत्वारिंशः छात्रः
[पृष्ठ 3 समाप्तम्]
34. रेखांकितपदानां स्थाने उचितं पदं चित्वा प्रश्ननिर्माणं कुरुत –
-
(क) परमाणुवादस्य जनकः महर्षिः कणादः अस्ति। (किम् / कः)
उत्तर: कः (प्रश्नः – कः परमाणुवादस्य जनकः अस्ति?)
-
(ख) सरला निर्मीका कन्या अस्ति। (कः / का)
उत्तर: का (प्रश्नः – का निर्मीका कन्या अस्ति?)
35. कोष्ठके दत्तान् संज्ञापदान् चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत –
-
(क) ______ पिता अस्ति। (सरला / सरलायाः)
उत्तर: सरलायाः (सरलायाः पिता अस्ति।)
-
(ख) ______ नमः। (राम / रामाय)
उत्तर: रामाय (रामाय नमः।)
-
(ग) ______ अरिः। (रामः / रामस्य)
उत्तर: रामस्य (रामस्य अरिः।)
-
(घ) सः ______ लिखति। (कलमेन / कलमात्)
उत्तर: कलमेन (सः कलमेन लिखति।)
36. अधोलिखित प्रश्नानाम् उत्तराणि पूर्णवाक्येन लिखत –
-
(क) वरस्य नाम किम् आसीत्?
उत्तर: वरस्य नाम प्रेमदत्तः आसीत्।
-
(ख) प्रेमदत्तस्य मित्रम् कः आसीत्?
उत्तर: प्रेमदत्तस्य मित्रम् चन्द्रगुप्तः आसीत्।
-
(ग) अस्माकं देशे किम् अभियानं प्रचलति?
उत्तर: अस्माकं देशे स्वच्छता अभियानं प्रचलति।
-
(घ) चन्द्रगुप्तस्य मन्त्री कः आसीत्?
उत्तर: चन्द्रगुप्तस्य मन्त्री चाणक्यः आसीत्।
37. अधोलिखित प्रश्नानाम् उत्तराणि एकपदेन लिखत –
-
(क) जीवनलक्ष्यं किम् अस्ति?
उत्तर: मोक्षः।
-
(ख) क्रोधात् किम् भवति?
उत्तर: विनाशः।
-
(ग) कदा श्रेष्ठः पुत्रः?
उत्तर: आज्ञाकारी।
-
(घ) सरस्वती केन युक्ता अस्ति?
उत्तर: वीणया।
38. अधोलिखित पदान् चित्वा श्लोकस्य पूर्तिं कुरुत –
(दुष्कृताम्, साधूनाम्, संस्थापनार्थाय, युगे युगे)
पूर्णः श्लोकः:
परित्राणाय साधूनाम् विनाशाय च दुष्कृताम्।
धर्मसंस्थापनार्थाय सम्भवामि युगे युगे॥
प्रश्न 4
(क) संस्कृत में अनुवाद कीजिए –
- बृक्षारोहणम्।
- अस्थिसंशयम्।
- चर्ममांसरुधिरसंयोजनम्।
- जीवनम्।
(ख) अथवा
मंजूषायां लिखितानां शब्दानां सहाय्येन कथां लिखत –
मंजूषा: (पण्डितः, विद्याभ्यासार्थम्, परीक्षार्थम्, शिष्यः, सर्वव्यापी, नास्ति, समाधानम्)
काशीनगरे एकः पण्डितः अस्ति। पण्डितसमीपम् एकः शिष्यः आगच्छति। शिष्यः वदति – “आचार्य ! अहं विद्याभ्यासार्थम् आगतवान्।” पण्डितः शिष्यबुद्धिं परीक्षार्थम् पृच्छति – “वत्स ! देवः कुत्र अस्ति?” शिष्यः वदति – “गुरो ! देवः कुत्र नास्ति? कृपया भवान् एवं वदतु।” तदा गुरुः वदति – “देवः सर्वव्यापी अस्ति। देवः समाधानम्। हे बुद्धिमान् ! अतः विद्याभ्यासार्थम् समाधानम् आवश्यकम्।”
समाधानम्: उपर्युक्ता कथा मंजूषाशब्दानां सहाय्येन पूर्णा।
प्रश्न 21: अधोलिखित वाक्यानां क्रमायोजनं कुरुत (8 अंक)
- रामः दशरथस्य पुत्रः आसीत्।
- रामः वनम् अगच्छत्।
- रामेण सह सीता लक्ष्मणः चापि अगच्छताम्।
- रावणः सीताम् अपहरत्।
- रामः रावणं ससैन्यम् अहन्।
स्पष्टीकरण: उपर्युक्त वाक्यानां क्रमः रामायणकथा अनुसारं योजितः। प्रथमं रामस्य जन्म, ततः वनगमनम्, ततः सीतालक्ष्मणसह गमनम्, ततः सीताहरणम्, अन्ते रावणवधः।
प्रश्न 22: अधोलिखितस्य पद्यस्य हिन्दी भाषायां भावार्थः लेख्यः (8 अंक)
पद्यम् 1:
"यदा यदा हि धर्मस्य, ग्लानिर्भवति भारत।
अभ्युत्थानमधर्मस्य, तदात्मानं सृजाम्यहम्॥"
हिन्दी भावार्थ: हे भारत! जब-जब धर्म का ह्रास होता है और अधर्म का उत्थान होता है, तब-तब मैं (भगवान) अपनी रचना करता हूँ (अवतार लेता हूँ)।
पद्यम् 2:
"जननी जन्मभूमिश्च, जाह्नवी च जनार्दनः।
जनकः पञ्चमः श्रेयः, जकाराः पञ्चदुर्लभाः॥"
हिन्दी भावार्थ: माता, जन्मभूमि, गंगा (जाह्नवी), भगवान विष्णु (जनार्दन) और पिता – ये पाँच 'ज' अक्षर से शुरू होने वाले पदार्थ दुर्लभ (मूल्यवान) हैं।
प्रश्न 23: "विद्यायाः बुद्धिरुत्तमा" अथवा "वीराड्न्ना हाडीरानी" कथा का सार हिन्दी भाषायां लिखत (8 अंक)
"विद्यायाः बुद्धिरुत्तमा" कथा का सार: इस कथा में बताया गया है कि विद्या से प्राप्त बुद्धि सर्वोत्तम होती है। विद्या मनुष्य को ज्ञान, विवेक और सही निर्णय लेने की शक्ति प्रदान करती है। बुद्धि के बिना विद्या निरर्थक है, और विद्या के बिना बुद्धि अधूरी है। दोनों का समन्वय ही जीवन को सफल बनाता है।
"वीराड्न्ना हाडीरानी" कथा का सार: यह कथा वीरता और साहस की प्रेरणा देती है। इसमें एक वीर महिला (हाडीरानी) के पराक्रम का वर्णन है, जिसने अपनी बुद्धि और साहस से कठिन परिस्थितियों का सामना किया और अपने सम्मान की रक्षा की। यह कथा सिखाती है कि सच्ची वीरता शारीरिक बल से नहीं, बल्कि मनोबल और नैतिकता से आती है।
प्रश्न 24: निर्देशानुसारं पदानि स्वीकृत्य "विद्यालयम्" निबंध लेखनम् कुरुत (8 अंक)
निबंध: विद्यालयम्
अस्माकम् विद्यालयः नगरस्य मध्ये स्थितः अस्ति। अस्मिन् विद्यालये बहवः छात्र-छात्राः सन्ति। अध्यापकाः अत्यन्तं योग्याः स्नेहिलाः च सन्ति। विद्यालये दश कक्षाः सन्ति। प्रतिवर्षं द्विशतम् छात्राः नूतनाः आगच्छन्ति। अस्माकम् विद्यालयस्य भवनं सुन्दरम् अस्ति। तत्र पुस्तकालयः, क्रीडाङ्गणम्, प्रयोगशाला च सन्ति। अध्यापकाः छात्रान् शिक्षया सह संस्कारम् अपि यच्छन्ति। अतः अस्माकम् विद्यालयः आदर्शः अस्ति।
अथवा: रिक्त स्थानानि पूरयित्वा प्रार्थना पत्रम्
सेवायाम्,
प्रधानाचार्या महोदया:,
राजकीय आदर्श विद्यालयम्,
नवागाव:।
महोदया:,
विनयनिवेदनम् अस्ति यत् अहं ज्वरपीडितः अस्मि। अतः विद्यालयम् आगन्तुम् असमर्थः अस्मि। अतः कृपया दिवसत्रयस्य अवकाशं अनुग्रहणन्तु।
दिनाङ्क: .........
भवदीयः शिष्यः
अष्टमकक्षायाम्
प्रश्न 35: अधोलिखित गद्यांशं पठित्वा प्रश्नान् उत्तरत
गद्यांशः
विद्या सर्वेषां श्रेष्ठं धनमस्ति। तेन एव मनुष्यः भवति। बान्धवाश्च विभाजयितुं न शक्नुवन्ति। व्यये कृते विद्या सर्वदा वर्धते। विदेश गमने विद्या परम सहायिका भवति।
प्रश्नाः
-
(क) उपर्युक्त गद्यांशस्य उचितं शीर्षकं लिखत।
उत्तरम्: विद्याधनम्
-
(ख) किं धनं श्रेष्ठम् अस्ति?
उत्तरम्: विद्या धनं श्रेष्ठम् अस्ति।
-
(ग) व्यये कृते का वर्धते?
उत्तरम्: व्यये कृते विद्या वर्धते।
-
(घ) विद्या कुत्र परम सहायिका भवति?
उत्तरम्: विदेश गमने विद्या परम सहायिका भवति।
-
(ङ) कां चौराः चोरयितुं न शक्नुवन्ति?
उत्तरम्: विद्यां चौराः चोरयितुं न शक्नुवन्ति।