RBSE Class 8th 2020 )-UP-71-2020 Previous Year Papers

You opened the RBSE Class 8th 2020 )-UP-71-2020 Previous Year Papers page — a focused place to read the real previous year question paper for that subject and year. RBSE Solution keeps exam-year sets together so you can practise the same cycle your seniors faced.

Previous year papers reward patience: read instructions, note mark distribution, then attempt questions before peeking at solutions elsewhere on the site. This URL always loads the same free previous year papers content for )-UP-71-2020 (2020).

Use the details table to confirm class and year, then scroll to the paper images or PDF below. More subjects from 2020 are linked later on this page.

Paper details

Quick reference for this previous year papers page — confirm board, class, and year & subject before you study.

Board RBSE
Class Class 8th
Exam year 2020
Subject )-UP-71-2020
Resource type Previous Year Papers
Category RBSE Previous Year Question Papers
Website RBSE Solution

The table summarises this Previous Year Papers resource. Confirm RBSE, Class 8th, year 2020, and subject )-UP-71-2020 before studying.

RBSE Solution organises previous year papers so each URL carries chapter-specific guidance — better for students and for search engines than one generic paragraph for the whole class.

How to practise with this question paper

Stage one: read the )-UP-71-2020 question paper from 2020 without a timer and highlight command words — explain, prove, calculate, discuss. Stage two: attempt selected questions closed-book. Stage three: compare with solutions or teacher feedback.

Previous Year Papers work best when you log mistakes by topic, not only by question number. That log becomes your revision index before pre-boards.

RBSE Class 8th 2020 )-UP-71-2020

Scroll through the Previous Year Papers pages for )-UP-71-2020 (2020).

RBSE Class 8th 2020 )-UP-71-2020 Previous Year Papers 0
https://rbsesolution.com
RBSE Class 8th 2020 )-UP-71-2020 Previous Year Papers 1
https://rbsesolution.com
RBSE Class 8th 2020 )-UP-71-2020 Previous Year Papers 2
https://rbsesolution.com
RBSE Class 8th 2020 )-UP-71-2020 Previous Year Papers 3
https://rbsesolution.com
RBSE Class 8th 2020 )-UP-71-2020 Previous Year Papers 4
https://rbsesolution.com
RBSE Class 8th 2020 )-UP-71-2020 Previous Year Papers 5
https://rbsesolution.com
RBSE Class 8th 2020 )-UP-71-2020 Previous Year Papers 6
https://rbsesolution.com

Rajasthan Board Class 8th )-UP-71-2020 2020 solved Previous Year Question Papers

प्रारम्भिक शिक्षा पूर्णता प्रमाण पत्र परीक्षा, 2020

PRARAMBHIK SHIKSHA PURNATA PRAMAN-PATRA PARIKSHA, 2020

कक्षा – 8

तृतीय भाषा – संस्कृतम्

कुल प्रश्नों की संख्या: 25 | समय: 2:30 घंटे | कुल मुद्रित पृष्ठों की संख्या: 08 | अधिकतम अंक: 60

परीक्षार्थियों के लिए सामान्य निर्देशाः

  1. परीक्षार्थी सर्वप्रथम अपने प्रश्न-पत्र पर नामांक अनिवार्यतः लिखें।
  2. सभी प्रश्न हल करना अनिवार्य हैं।
  3. सभी प्रश्नों के उत्तर दी गई उत्तर पुस्तिका में ही लिखें।
  4. एक प्रश्न के सभी भागों के उत्तर एक साथ ही लिखें।
  5. प्रश्न संख्या 4 से 8 तक बहुविकल्पीय प्रश्नों के उत्तर उत्तरतालिका बनाकर एक साथ उत्तर पुस्तिका में ही लिखें।

Page content could not be transcribed.

प्रश्नपत्रम् – संस्कृतम् (T.L.) (अष्टमकक्षायै)

  1. ते तु यौतकलुब्धकाः सन्ति। अस्मिन् वाक्ये सर्वनामपदम् अस्ति – (1)

    • (क) ते ✓
    • (ख) च
    • (ग) तु
    • (घ) यौतकलुब्धकाः

    स्पष्टीकरणम्: 'ते' इति पदं सर्वनाम अस्ति। 'ते' शब्दः 'तद्' सर्वनामस्य प्रथमपुरुषबहुवचनरूपम् अस्ति।

  2. किन्तु तस्य मनः प्रियायामेव स्थिरम् आसीत्। रेखांकिते पदे उपसर्गः अस्ति – (1)

    • (क) आ
    • (ख) उप
    • (ग) अनु
    • (घ) प्र ✓

    स्पष्टीकरणम्: 'प्रियायाम्' इत्यस्मिन् पदे 'प्र' उपसर्गः अस्ति। 'प्र' उपसर्गः 'इ' धातोः पूर्वं योजितः सन् 'प्रिय' शब्दं निर्माति।

  3. विष्णुः ............ असत्यं न वदति। रिक्तस्थानाय उचितम् अव्ययं लिखत – (1)

    • (क) कदापि ✓
    • (ख) कुतः
    • (ग) एवम्
    • (घ) सर्वदा

    स्पष्टीकरणम्: 'कदापि' अव्ययम् अत्र उचितम्। अर्थः – विष्णुः कदापि असत्यं न वदति। 'कदापि' निषेधार्थकवाक्येषु प्रयुज्यते।

  4. अधोलिखितपदेषु क्त प्रत्यययुक्तं पदम् अस्ति – (1)

    • (क) गतः ✓
    • (ख) लिखितः
    • (ग) गत्वा
    • (घ) कृतवान्

    स्पष्टीकरणम्: 'गतः' इत्यस्मिन् पदे 'गम्' धातोः 'क्त' प्रत्ययः अस्ति। 'गम् + क्त = गतः'। 'लिखितः' इत्यत्र 'क्त' प्रत्ययः नास्ति, अपितु 'इत' प्रत्ययः।

  5. धारिणीमभयदाम् – रिक्तस्थानं पूरयत – (1)

    • (क) तुषारः
    • (ख) पुस्तकम्
    • (ग) कुन्दम् ✓
    • (घ) इन्दुः

    स्पष्टीकरणम्: 'धारिणीमभयदाम्' इत्यस्य पूर्तिः 'कुन्दम्' इति पदेन भवति। अर्थः – कुन्दपुष्पं धारयन्तीम् अभयदात्रीम्।

प्रश्न 6 से 11

प्रश्न 6.

शल्यक्रियायाः जनकः अस्ति -

  1. सुश्रुतः
  2. श्रीकृष्णः
  3. चरकः
  4. वाग्भटः

उत्तर: (क) सुश्रुतः

सुश्रुत को शल्यक्रिया (सर्जरी) का जनक माना जाता है। उन्होंने सुश्रुत संहिता की रचना की, जिसमें शल्यक्रिया का विस्तृत वर्णन है।

प्रश्न 7.

स्वयं फलानि न खादन्ति -

  1. वृक्षाः
  2. वारिवाहाः
  3. नद्यः
  4. जलम्

उत्तर: (क) वृक्षाः

वृक्ष स्वयं फल नहीं खाते, बल्कि दूसरों को देते हैं। यह परोपकार का भाव दर्शाता है।

प्रश्न 8.

गम्भीरमुद्रया चिन्तयति -

  1. केसरीसिंहः
  2. महाराजः
  3. गोपालसिंहः
  4. भूरसिंहः

उत्तर: (क) केसरीसिंहः

केसरीसिंह गम्भीर मुद्रा में चिन्तन करते हैं, जो उनके गहन विचारशील स्वभाव को दर्शाता है।

प्रश्न 9.

सन्धिविच्छेदं कुरुत -

  1. परोपकाराय = पर + उपकाराय
  2. कर्मण्येव = कर्मणि + एव

उत्तर:

  • (क) परोपकाराय = पर + उपकाराय (पर का अर्थ है दूसरा, उपकाराय का अर्थ है भलाई के लिए)
  • (ख) कर्मण्येव = कर्मणि + एव (कर्मणि का अर्थ है कर्म में, एव का अर्थ है ही)

प्रश्न 10.

निर्देशानुसारं क्रियापदं लिखत -

  1. "सेव" धातु - लट्लकार — प्रथमपुरुष - एकवचनम्
  2. "पठ्" धातु — लट्लकार - प्रथमपुरुष - बहुवचनम्

उत्तर:

  • (क) सेवते (सेव धातु, लट्लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन)
  • (ख) पठन्ति (पठ् धातु, लट्लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन)

प्रश्न 11.

अधोलिखितपदयोः प्रयोगेण वाक्यं रचयत -

  1. सह
  2. अमितः

उत्तर:

  • (क) सह: रामः सीतया सह वनं गच्छति। (राम सीता के साथ वन जाता है।)
  • (ख) अमितः: अमितः बालकः पुस्तकं पठति। (अमित नाम का बालक पुस्तक पढ़ता है।)

प्रश्नपत्रम् – पृष्ठम् ४

2. सोनारदुर्ग स्वर्णमयपीतपाषाणैः निर्मितम् अद्भुत दुर्गम् अस्ति। (2)

रेखांकितपदयोः विशेषणं विशेष्यं च पृथक्कुरुत।

उत्तरम् –

  • विशेषणम् – स्वर्णमयपीतपाषाणैः, अद्भुत
  • विशेष्यम् – दुर्गम्

3. उचितशब्देन सह मेलनं कुरुत – (½ × 4 = 2)

खण्डः (क) खण्डः (ख)
(क) अयने (i) द्वादश
(ख) सप्ताहस्य दिवसाः (ii) सप्त
(ग) मासाः (iii) द्वे

उत्तरम् –

  • (क) → (iii) द्वे
  • (ख) → (ii) सप्त
  • (ग) → (i) द्वादश

4. रेखांकितपदानां स्थाने कोष्ठके लिखितानि पदानि चित्वा प्रश्ननिर्माणं कुरुत –

(क) तेन प्रेरिताः सर्वे नेतारः। (केन / कः)

उत्तरम् – केन प्रेरिताः सर्वे नेतारः?

(ख) सोमदत्तः मूको जातः। (कः / कम्)

उत्तरम् – कः मूको जातः?

5. कोष्ठके दत्तानि संज्ञापदानि चित्वा रिक्तस्थानं पूरयत – (½ × 4 = 2)

(क) एकतः ............... प्रति अनुरक्तिः। (राज्ञीं / राज्ञी)

उत्तरम् – राज्ञीं

(ख) ............... किन्तु शास्त्रविमुखः। (बुद्धिमान् / बुद्धिमान)

उत्तरम् – बुद्धिमान्

(ग) ते त्रयः ............... उत्थाय आगताः। (सिंहस्य / सिंहेन)

उत्तरम् – सिंहस्य

(घ) ............... वृक्षाद् अवतीर्य गृहं गतः। (सुबुद्धिः / सुबुद्धेः)

उत्तरम् – सुबुद्धिः

6. अधोलिखितप्रश्नानाम् उत्तराणि पूर्णवाक्येन लिखत – (1 × 4 = 4)

(क) कति पुत्राः बुद्धिरहिताः आसन्?

उत्तरम् – त्रयः पुत्राः बुद्धिरहिताः आसन्।

(ख) रावतरलसिंहस्य विवाहः कया सह अभवत्?

उत्तरम् – रावतरलसिंहस्य विवाहः राजकुमार्या सह अभवत्।

(ग) मगधदेशस्य राजा कः आसीत्?

उत्तरम् – मगधदेशस्य राजा अजातशत्रुः आसीत्।

(घ) विश्वस्य प्राचीनतमा पर्वतमाला का?

उत्तरम् – विश्वस्य प्राचीनतमा पर्वतमाला अरावली अस्ति।

7. अधोलिखितप्रश्नानाम् उत्तराणि एकपदेन लिखत – (1 × 4 = 4)

(क) कस्मात् लभते ज्ञानम्?

उत्तरम् – विनयात्

(ख) क्रोधात् किं भवति?

उत्तरम् – मोहः

(ग) कस्य प्रधानम् किम्?

उत्तरम् – धर्मस्य

(घ) कीदृशं वर्तते?

उत्तरम् – सुखदम्

प्रश्न 48: अधोलिखित पदानि चित्वा गीतस्य पूर्ति कुरुत (4 अंक)

पदानि: (क्रीडायै, जनसेवायै, परमशिवा, इदमखिल)

हरिमन्दिरम् ......... ननाल शरीरमू, TARTAR senses |
यत्र च वनराज, धेनुर्माता ........................ |

समाधानम्:

हरिमन्दिरम् इदमखिल ननाल शरीरमू, TARTAR senses |
यत्र च वनराज, धेनुर्माता परमशिवा |

स्पष्टीकरणम्: गीतस्य भावानुसारं 'इदमखिल' (यह सब) तथा 'परमशिवा' (परम कल्याणकारी) पदानि उपयुक्तानि।

प्रश्न 9: सुमेलनं कुरुत (4 अंक)

क) (i) अहंकारात् — (य) स्मृत्तिविश्रक

ख) सम्मोहात् भवति — (2) साधूनाम्

ग) धर्मसंस्थापनार्थाय — (3) उत्पन्नः

घ) बुद्धिनाशातु — (4) युगे युगे

समाधानम्:

  • क) (i) अहंकारात् — (य) स्मृत्तिविश्रक (अहंकार से स्मृति भ्रम होता है)
  • ख) सम्मोहात् भवति — (2) साधूनाम् (सम्मोह से साधुओं का भ्रम होता है)
  • ग) धर्मसंस्थापनार्थाय — (3) उत्पन्नः (धर्म की स्थापना के लिए उत्पन्न हुए)
  • घ) बुद्धिनाशातु — (4) युगे युगे (बुद्धि नाश से युगों में विनाश होता है)

स्पष्टीकरणम्: गीता के श्लोकों के अनुसार अहंकार, सम्मोह, धर्मस्थापना और बुद्धिनाश के संबंध में उपयुक्त मिलान किया गया है।

प्रश्न 20: चित्र दृष्ट्वा मज्जूषातः पदानि च प्रयुज्य चत्वारि वाक्यानि लिखत (4 अंक)

मज्जूषा: (छात्रः, बसः, अध्यापकाः, द्वादशवक्षाः, ताः छात्राः)

चित्रम्: (चित्र में विद्यालय का दृश्य है जिसमें छात्र, अध्यापक और बस दिखाई दे रहे हैं।)

समाधानम्:

  1. छात्रः प्रतिदिन विद्यालयं गच्छति।
  2. बसः छात्रान् विद्यालयं नयति।
  3. अध्यापकाः छात्रेभ्यः पाठं पाठयन्ति।
  4. द्वादशवक्षाः छात्राः क्रीडायां रताः सन्ति।

स्पष्टीकरणम्: चित्रानुसारं मज्जूषातः पदानि चित्वा चत्वारि सार्थक वाक्यानि रचितानि।

प्रश्न 22

अथवा

मज्जूषायां लिखितानां शब्दानां सहाय्येन कथां लिखत –

मज्जूषा: (शिष्यः, पण्डितः, विद्याभ्यासार्थम्, बुद्धिमान्, नास्ति, अतः, सर्वव्यापी)

काशीनगरे एकः ...................... अस्ति। पण्डितसमीपम् एकः ...................... आगच्छति। कृपया भवान् एवं वदतु। सन्तुष्टः गुरुः वदति – देवः सर्वत्र ...................... । त्वम् ...................... अतः ...................... वस।

पूर्णकथा:

काशीनगरे एकः पण्डितः अस्ति। पण्डितसमीपम् एकः शिष्यः आगच्छति। सः वदति – कृपया भवान् एवं वदतु। सन्तुष्टः गुरुः वदति – देवः सर्वत्र सर्वव्यापी। त्वम् बुद्धिमान् अतः विद्याभ्यासार्थम् वस।

प्रश्न 23

अधोलिखित वाक्यानां क्रमाधोजनं कुरुत – (4 अंकाः)

  1. रामेण सह सीता लक्ष्मणः चापि वनम् अगच्छताम्।
  2. रामः वनम् अगच्छत्।
  3. रावणः सीताम् अपहरत्।
  4. रामः रावणं ससैन्यम् हतवान्।

उचितक्रमः:

  1. रामः वनम् अगच्छत्।
  2. रामेण सह सीता लक्ष्मणः चापि वनम् अगच्छताम्।
  3. रावणः सीताम् अपहरत्।
  4. रामः रावणं ससैन्यम् हतवान्।

प्रश्न 24

अधोलिखितस्य पद्यस्य हिन्दीभाषायां भावार्थः लिखत – (8 अंकाः)

पिबन्ति नद्यः स्वयमेव नाम्भः, स्वयं न खादन्ति फलानि वृक्षाः।
नादन्ति शस्यं खलु वारिवाहाः, परोपकाराय सतां विभूतयः।।

हिन्दीभावार्थः:

नदियाँ स्वयं अपना जल नहीं पीतीं, वृक्ष स्वयं अपने फल नहीं खाते, और बादल स्वयं अन्न नहीं खाते। सज्जन पुरुषों की संपत्ति परोपकार के लिए होती है। अर्थात् महान व्यक्ति अपने धन और गुणों का उपयोग दूसरों की भलाई के लिए करते हैं, स्वार्थ के लिए नहीं।

अथवा

न चौरहार्यं न च राजहार्यं, न भ्रातृभाज्यं न च भारकारि।
व्यये कृते वर्धते एव नित्यं, विद्याधनं सर्वधनं प्रधानम्।।

हिन्दीभावार्थः:

विद्या रूपी धन को न तो चोर चुरा सकता है, न राजा छीन सकता है, न भाई बाँट सकता है, और न ही यह बोझ देता है। इसे खर्च करने पर यह प्रतिदिन बढ़ता है। इसलिए विद्याधन सभी धनों में सर्वश्रेष्ठ है।

प्रश्न 25

'वीराड़ना हाडीरानी' अथवा 'संहतिः श्रेयसी' कथासारं हिन्दीभाषायां लिखत – (8 अंकाः)

कथासारः (वीराड़ना हाडीरानी):

यह कथा वीरांगना हाडीरानी की है, जो एक साहसी और निडर महिला थीं। उन्होंने अपने राज्य और सम्मान की रक्षा के लिए वीरता से युद्ध किया। उनकी बहादुरी और त्याग की कहानी प्रेरणादायक है।

अथवा

कथासारः (संहतिः श्रेयसी):

इस कथा में बताया गया है कि एकता में शक्ति है। अलग-अलग व्यक्ति या वस्तुएँ अकेली कमजोर होती हैं, परंतु एक साथ मिलकर वे अजेय बन जाती हैं। यह संगठन और सहयोग का महत्व सिखाती है।

प्रश्न 24

निर्देशानुसारं पदानि स्वीकृत्य 'भारतदेश:' विषयोपरि निबंध लेखनम् कुरुत -

(भारतवर्ष, अस्मार्क, जन्मभूमि, विविध - रत्नानां जननी, प्राकृतिकी शोभा, area, मुकूटमणि:)

अथवा

रिक्तस्थानानि पूरयित्वा प्रार्थनापत्रं लिखत -

(सहसा, विगतरात्रितः, आगन्तुम्, माध्यमिक, कारणेन, अवकाशं, A, GRE)

निबंधः (भारतदेशः)

भारतवर्षः अस्माकं जन्मभूमिः अस्ति। अयं देशः विविध-रत्नानां जननी अस्ति। अत्र प्राकृतिकी शोभा अतुलनीया वर्तते। भारतदेशः विश्वस्य मुकूटमणिः इव शोभते। अस्माकं देशः क्षेत्रफलदृष्ट्या विशालः अस्ति। वयं सर्वे भारतदेशस्य गौरवं रक्षामः।

प्रार्थनापत्रम्

सेवायाम्,

प्रधानाचार्यमहोदया:,
राजकीय आदर्श उच्च माध्यमिक विद्यालय,
TATRA

महोदया:,

विनम्रनिवेदनम् अस्ति यत् अहं विगतरात्रितः ज्वरपीडितः अस्मि। अतः विद्यालयम् आगन्तुम् असमर्थः अस्मि। एतेन कारणेन कृपया दिवसत्रयस्य अवकाशं स्वीकृत्य अनुग्रहणन्तु।

दिनाड्कः - A

भवदीय शिष्य
अष्टमी 'अ' वर्गः

प्रश्न 25

अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रश्नानामुत्तराणि संस्कृत-भाषायां लिखत -

विद्या सर्वेषां धनमस्ति। तेन एव मनुष्यः भवति अन्यथा विद्यारहितः पशुः अस्ति। चौराः चोरयितुं बान्धवाः विभाजयितुं न शक्नुवन्ति। विद्या धनं सर्वदा वर्धते। विदेशगमने विद्या परमसहायिका भवति।

  1. (क) उपर्युक्तगद्यांशस्य उचितं शीर्षकं लिखत।

    उत्तरम्: विद्याधनम्

  2. (ख) किं धनं श्रेष्ठम् अस्ति?

    उत्तरम्: विद्या धनं श्रेष्ठम् अस्ति।

  3. (ग) व्यये किं वर्धते?

    उत्तरम्: व्यये विद्या वर्धते।

  4. (घ) विद्या कुत्र परमसहायिका भवति?

    उत्तरम्: विदेशगमने विद्या परमसहायिका भवति।