RBSE Class 9th 2026 SANSKRITAM-906 Previous Year Papers
Class 9th students hunting authentic previous year papers for SANSKRITAM-906 (2026) land here for a reason: the paper below matches how RBSE assessments are remembered from that year. RBSE Solution does not mix years on one page; each combination gets its own notes.
Skim the overview sections, then work through the scanned pages. Pair this practice with RBSE books and solutions when you need to relearn a concept a question exposed.
Paper details
Quick reference for this previous year papers page — confirm board, class, and year & subject before you study.
| Board | RBSE |
|---|---|
| Class | Class 9th |
| Exam year | 2026 |
| Subject | SANSKRITAM-906 |
| Resource type | Previous Year Papers |
| Category | RBSE Previous Year Question Papers |
| Website | RBSE Solution |
The table summarises this Previous Year Papers resource. Confirm RBSE, Class 9th, year 2026, and subject SANSKRITAM-906 before studying.
RBSE Solution organises previous year papers so each URL carries chapter-specific guidance — better for students and for search engines than one generic paragraph for the whole class.
Turning 2026 papers into insight
One SANSKRITAM-906 paper reveals style; several from the same year reveal pattern. After this page, open sibling subjects listed below to see whether marks cluster in certain units.
Keep rough work dated in your notebook. Examiners in Class 9th expect clear numbering even in practice sessions.
RBSE Class 9th 2026 SANSKRITAM-906
Scroll through the Previous Year Papers pages for SANSKRITAM-906 (2026).
Rajasthan Board Class 9th SANSKRITAM-906 2026 solved Previous Year Question Papers
कक्षा 9 वार्षिक परीक्षा, 2025-26
Class 9 Annual Examination, 2025-26
संस्कृतम् / SANSKRITAM [906]
अनुक्रमांक (शब्दों में) / Roll No. (in words): ____________________
अनुक्रमांक (अंकों में) / Roll No. (in figures): ____________________
प्रश्नों की संख्या / Total No. of Questions: 24
समय / Time: 3.45 घंटे / 3.45 Hours
कुल मुद्रित पृष्ठ / Total No. of Printed Pages: 04
अधिकतम अंक / Maximum Marks: 100
सामान्य निर्देश / General Instructions
- परीक्षार्थी प्रश्न-पत्र के पहले पृष्ठ पर अपना अनुक्रमांक अवश्य लिखें। / Candidate must write his/her Roll Number on the first page of the Question Paper.
- प्रत्येक प्रश्न के सामने उसका अंकभार अंकित है। / Marks for every question are indicated alongside.
परीक्षार्थिभ्यः सामान्य निर्देशाः
- सर्वे प्रश्नाः अनिवार्याः।
- प्रत्येक प्रश्नस्य उत्तरं उत्तरपुस्तिकायामेव देयम्।
- प्रत्येक प्रश्नभागस्य उत्तरं क्रमानुसारम् एकत्रैव लेखितव्यम्।
प्रश्न 1. वस्तुनिष्ठ प्रश्नाः
-
"भारतीवसन्तगीतिः" इति पाठे कविः कां सम्बोधयति?
- (क) दुर्गाम्
- (ख) वीणाम्
- (ग) भारतीम्
- (घ) सरस्वतीम्
उत्तर: (ख) वीणाम्
व्याख्या: कविः वीणाम् सम्बोधयति, यतः वीणा भारतीवसन्तगीतिः पाठस्य मुख्य विषयः अस्ति।
-
"गोदोहनम्" इति पाठस्य प्रधानपात्रः अस्ति?
- (क) राजा
- (ख) गोपालः
- (ग) गवयः
- (घ) गोपः
उत्तर: (ख) गोपालः
व्याख्या: गोदोहनम् पाठस्य प्रधानपात्रः गोपालः अस्ति, यः गवां दोहनं करोति।
-
कस्य प्रतिकूलानि कार्याणि परेषां न समाचरेत्?
- (क) आत्मनः
- (ख) वक्तव्यम्
- (ग) अन्येषाम्
- (घ) पुरुषैः
उत्तर: (क) आत्मनः
व्याख्या: अर्थात् आत्मनः प्रतिकूलानि कार्याणि परेषां न समाचरेत् – यानि कार्याणि स्वयं न इच्छेत् तानि परेषां न कुर्यात्।
-
बाल्ये (बाल्यकाले) किं न अधीतवान्?
- (क) युद्धकलाम्
- (ख) धनुर्विद्याम्
- (ग) गीतम्
- (घ) नृत्यम्
उत्तर: (ख) धनुर्विद्याम्
व्याख्या: बाल्यकाले धनुर्विद्या न अधीतवान्, यतः तस्य अभ्यासः पश्चात् कृतः।
-
"चेच्चेत" इति पाठः मूलतः कस्मात् ग्रन्थात् गृहीतः?
- (क) रामायणात्
- (ख) महाभारतात्
- (ग) पञ्चतन्त्रात्
- (घ) हितोपदेशात्
उत्तर: (ग) पञ्चतन्त्रात्
व्याख्या: चेच्चेत इति पाठः पञ्चतन्त्रात् गृहीतः अस्ति।
-
ककः कुत्र सुरक्षितः तिष्ठति?
- (क) चिकित्सालये
- (ख) कारागारे
- (ग) गृहे
- (घ) वने
उत्तर: (ख) कारागारे
व्याख्या: ककः कारागारे सुरक्षितः तिष्ठति।
-
स्वर्णकाकः किम् अखादत्?
- (क) फलानि
- (ख) मांसम्
- (ग) धान्यम्
- (घ) पत्रम्
उत्तर: (क) फलानि
व्याख्या: स्वर्णकाकः फलानि अखादत्।
-
"भारतीवसन्तगीतिः" इति पाठस्य रचयिता कः?
- (क) बालस्वामी
- (ख) कलानाथ शास्त्री
- (ग) प्रभाकर शास्त्री
- (घ) राधावल्लभ त्रिपाठी
उत्तर: (ख) कलानाथ शास्त्री
व्याख्या: भारतीवसन्तगीतिः पाठस्य रचयिता कलानाथ शास्त्री अस्ति।
-
"गम्" धातोः लोट्लकारः, उत्तमपुरुष-एकवचनम् अस्ति?
- (क) गच्छतु
- (ख) गच्छामि
- (ग) गच्छानि
- (घ) गच्छेयम्
उत्तर: (ग) गच्छानि
व्याख्या: गम् धातोः लोट्लकारे उत्तमपुरुष-एकवचने 'गच्छानि' रूपं भवति।
-
"विक्रीय" इत्यत्र पदे कः उपसर्गः?
- (क) अभि
- (ख) वि
- (ग) प्र
- (घ) परि
उत्तर: (ख) वि
व्याख्या: विक्रीय पदे 'वि' उपसर्गः अस्ति।
-
कृष्णः किम् घालकम् आगच्छति?
- (क) एकम्
- (ख) एकः
- (ग) एकरसम्
- (घ) एकत्र
उत्तर: (ख) एकः
व्याख्या: कृष्णः एकः एव आगच्छति।
-
"विद्यालयः" इति पदस्य सन्धिविच्छेदः भवति?
- (क) विद्या + आलयः
- (ख) विद्य + आलयः
- (ग) विद्या + लयः
- (घ) विद्य + लयः
उत्तर: (क) विद्या + आलयः
व्याख्या: विद्यालयः इति पदस्य सन्धिविच्छेदः विद्या + आलयः भवति।
प्रश्न 2. निर्देशानुसारं रिक्तस्थानानि पूरयत
-
पठनम् _______ रोचते। (अस्मद्-शब्दस्य, षष्ठी विभक्तिः, एकवचनम्)
उत्तर: पठनम् मम रोचते। -
_______।
प्रश्न 4
अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि यथानिर्देशं लिखत -
परोपकारिणः पुरुषाः दीनेभ्यो दानं ददति, शिश्निष्यों धर्मं, अशिक्षितेभ्यश्च शिक्षां ददति। सज्जनाः परोपकारेणैव प्रसन्नाः भवन्ति। परोपकारं न गणयन्ति। परोपकारेण जनः सर्वत्र कल्याणं प्राप्नोति।
(क) गद्यांशस्य समुचितं शीर्षकं लिखत।
उत्तरम्: परोपकारः
(ख) एकपदेन उत्तरत -
- परेषाम् उपकारः कः अस्ति? परोपकारः
- जगतः कल्याणं केन भवति? परोपकारेण
- परोपकारेण जनः सर्वत्र किं प्राप्नोति? कल्याणम्
- सज्जनाः केन प्रसन्नाः भवन्ति? परोपकारेण
(ग) पूर्णवाक्येन उत्तरत -
- सज्जनाः केन प्रसन्नाः भवन्ति?
उत्तरम्: सज्जनाः परोपकारेणैव प्रसन्नाः भवन्ति।
- किं परोपकारो नास्ति?
उत्तरम्: परोपकारः न गणयन्ति।
- यः पुरुषः परोपकारं करोति तस्य मनः कीदृशः जायते?
उत्तरम्: यः पुरुषः परोपकारं करोति तस्य मनः प्रसन्नं जायते।
- प्राचीनकाले कस्य महत्त्वम्?
उत्तरम्: प्राचीनकाले परोपकारस्य महत्त्वम् आसीत्।
(घ) भाषिक कार्यम् -
- "ते दीनेभ्यो दानं ददति" - इत्यत्र 'ते' इति सर्वनामपदस्य संज्ञापदं किम्?
उत्तरम्: 'ते' इति सर्वनामपदस्य संज्ञापदम् 'परोपकारिणः पुरुषाः' अस्ति।
- "परोपकारेणैव प्रसन्नाः भवन्ति" इत्यत्र कर्तृपदं किम्?
उत्तरम्: कर्तृपदम् 'सज्जनाः' अस्ति।
- 'निरसम्' इति पदस्य गद्यांशे विलोमपदं चित्वा लिखत।
उत्तरम्: 'निरसम्' इति पदस्य विलोमपदम् 'प्रसन्नाः' अस्ति।
प्रश्न 5
अधोलिखितम् अपठितं गद्यांशं पठित्वा एतदाधारित प्रश्नानाम् उत्तराणि यथानिर्देशं लिखत -
पृथ्वी जलाकाशवनस्पतयः जीवाश्च पर्यावरण सर्जकाः सन्ति। प्रकृत्याः समग्रं रूपमेव पर्यावरणमिति कथ्यते। पर्यावरणेन अस्माकं स्वास्थ्यं च प्रभावितं भवति। वर्तमानकाले मानवीयक्रियाकलापैः मृद्वायुजलानि दूषितानि सन्ति। वृक्षवनस्पतिनां चानेकः दुर्लभाः प्रजातयः सघन वनानि नश्यन्ति।
(क) एकपदेन उत्तरत -
- प्रकृत्याः समग्रं रूपमेव किं कथ्यते? पर्यावरणम्
- पर्यावरण सर्जकाः के सन्ति? पृथ्वीजलाकाशवनस्पतयः
(ख) पूर्णवाक्येन उत्तरत -
- पर्यावरणेन अस्माकं कानि प्रभावितानि भवन्ति?
उत्तरम्: पर्यावरणेन अस्माकं स्वास्थ्यं च प्रभावितं भवति।
- वर्तमानकाले केन कारणेन मृद्वायुजलानि दूषितानि?
उत्तरम्: वर्तमानकाले मानवीयक्रियाकलापैः मृद्वायुजलानि दूषितानि सन्ति।
(ग) भाषिक कार्यम् -
- गद्यांशे 'सुधा' इति पदस्य पर्यायपदम् अत्र किम्?
उत्तरम्: गद्यांशे 'सुधा' इति पदस्य पर्यायपदम् 'जलम्' अस्ति।
- "तस्याः समग्रं रूपमेव पर्यावरणमिति कथ्यते।" वाक्ये 'तस्याः' सर्वनामः स्थाने संज्ञापदं किम् अस्ति?
उत्तरम्: 'तस्याः' सर्वनामः स्थाने संज्ञापदम् 'प्रकृत्याः' अस्ति।
खण्ड - ब
1. अधोलिखित पदानां सन्धिं/सन्धिविच्छेदं कृत्वा सन्धेः नामापि लिखत -
- कः + अपि = कोऽपि (विसर्गसन्धिः)
- ग्रामगतः = ग्राम + गतः (विसर्गसन्धिः)
2. लिखित पदानां समासं कृत्वा समासस्य नामापि लिखत -
- चतुर्युगम् = चतुर्णां युगानां समाहारः (द्विगुसमासः)
- ग्रामगतः = ग्रामं गतः (द्वितीयातत्पुरुषसमासः)
- उपकृष्णम् = कृष्णस्य समीपम् (अव्ययीभावसमासः)
3. पदानाम् प्रकृति प्रत्यय विभज्य लिखत -
- बाला = बाल + आ (स्त्रीप्रत्ययः)
- गच्छति = गम् + शतृ (शतृप्रत्ययः)
4. रेखांकित पदस्य विभक्तिं तत्कारणं च लिखत -
- बालकः सिंहात् बिभेति। पञ्चमी विभक्तिः (भयार्थे)
- गणेशाय नमः। चतुर्थी विभक्तिः (नमः योगे)
5. रेखांकित पदमाधृत्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत -
- सा निर्धना स्त्री रोदिति। का निर्धना स्त्री रोदिति?
- वाक् तेजोमयी भवति। किं तेजोमयी भवति?
- ते मांसं न खादन्ति। के मांसं न खादन्ति?
- राधा नृत्यति। का नृत्यति?
6. अधोलिखित श्लोकस्य हिन्दीभाषायाम् सप्रसंग भावार्थ लिखत -
खण्ड - स
प्र.4 अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा एतदाधारित प्रश्नानाम् उत्तराणि यथानिर्देशं लिखत —
पुरा कस्मिंश्चिद् ग्रामे एका निर्धना वृद्धा स्त्री न्यवसत्। तस्याः च एका दुहिता अतीव मनोहरा चासीत्। एकदा माता स्थाल्यां तण्डुलान् निक्षिप्य पुत्रीम् आदिशत् — "सूर्यातपे तण्डुलान् खगेभ्यः रक्ष।" किंचित् कालादनन्तरम् एको विचित्रः पक्षी तस्याः समीपम् अगच्छत्।
(क) एकपदेन उत्तरत — (1×2=2)
- माता स्थाल्यां कान् निक्षिप्य पुत्रीम् आदिदेश?
- माता तण्डुलान् केभ्यः रक्षितुं कथयति?
उत्तरम् —
- तण्डुलान्।
- खगेभ्यः।
(ख) पूर्णवाक्येन उत्तरत — (1×2=2)
- ग्रामे कीदृशी स्त्री न्यवसत्?
- वृद्धायाः पुत्री कीदृशी आसीत्?
उत्तरम् —
- ग्रामे एका निर्धना वृद्धा स्त्री न्यवसत्।
- वृद्धायाः पुत्री अतीव मनोहरा आसीत्।
(ग) भाषिक कार्यम् — (1×2=2)
- "आदिदेश" इति क्रियापदस्य गद्यांशे कर्तृपदं किम्?
- "विचित्रः" विशेषणस्य विशेष्यस्य पदं किम् अस्ति?
उत्तरम् —
- माता।
- पक्षी।
अथवा
प्रकृतिः समेषां प्राणिनां संरक्षणाय यतते। इयं सर्वान् पुष्णाति विविधैः प्रकारैः सुखसाधनैः च तर्पयति। पृथिवी, जलम्, अग्निः, वायुः, आकाशः च अस्याः पञ्च तत्वानि। तान्येव मिलित्वा पृथक्तया च पर्यावरणं रचयन्ति। परि = समन्तात् लोकः अनेन इति पर्यावरणम्। यथा अजातः शिशुः मातृगर्भे सुरक्षितः तिष्ठति तथेव मानवः प्रकृतौ सुरक्षितः तिष्ठति।
(क) एकपदेन उत्तरत — (1×2=2)
- प्रकृतिः केषां संरक्षणाय यतते?
- अजातः शिशुः कुत्र सुरक्षितः तिष्ठति?
उत्तरम् —
- प्राणिनाम्।
- मातृगर्भे।
(ख) पूर्णवाक्येन उत्तरत — (1×2=2)
- प्रकृतेः पञ्च तत्वानि कानि सन्ति?
- पर्यावरणं किम् अस्ति?
उत्तरम् —
- प्रकृतेः पञ्च तत्वानि सन्ति — पृथिवी, जलम्, अग्निः, वायुः, आकाशः।
- परि = समन्तात् लोकः अनेन इति पर्यावरणम्।
(ग) भाषिक कार्यम् — (1×2=2)
- "यतते" इति क्रियापदस्य कर्तृपदं किम्?
- "वायुमण्डलम्" इति पदस्य पर्यायपदं गद्यांशात् चिनुत।
उत्तरम् —
- प्रकृतिः।
- वायुः।
प्र.5 अधोलिखितं पद्यांशं पठित्वा एतदाधारित प्रश्नानाम् उत्तराणि यथानिर्देशं लिखत —
मधुराधरवीणानाम्। फलेषु ललितेषु च।
यमुनायाः तटे वायुः मन्दमन्दं वहति।(क) एकपदेन उत्तरत — (1×2=2)
- कालिन्दात्मजा का वर्तते?
- कासाम् अधराः नताः वर्तन्ते?
उत्तरम् —
- यमुना।
- मधुराधरवीणानाम्।
(ख) पूर्णवाक्येन उत्तरत — (1×2=2)
- कस्याः संवानीरतीरे वायुः मन्दमन्दं वहति?
- कान् अवलोकयितुं कविः कथयति?
उत्तरम् —
- यमुनायाः तीरे वायुः मन्दमन्दं वहति।
- मधुराधरवीणानाम् फलेषु ललितेषु च अवलोकयितुं कविः कथयति।
(ग) भाषिक कार्यम् — (1×2=2)
- "यमुनायाः" इत्यस्य विशेषणं पद्यांशे किम्?
- "वहति" इत्यस्य कर्तृपदं किम्?
उत्तरम् —
- तीरे।
- वायुः।
अथवा
आरम्भगुर्वी क्षयिणी क्रमेण लघ्वी वृद्धिमती च या।
खलानां मैत्री भवति छायेव तस्याः॥(क) एकपदेन उत्तरत — (1×2=2)
- आरम्भगुर्वी का?
- खलानां मैत्री कीदृशी भवति?
उत्तरम् —
- खलानां मैत्री।
- छायेव।
(ख) पूर्णवाक्येन उत्तरत — (1×2=2)
- सज्जनानाम् मैत्री कीदृशी भवेत्?
- दिनस्य पूर्वार्द्धभागस्य छाया कीदृशी भवति?
उत्तरम् —
- सज्जनानाम् मैत्री आरम्भे लघ्वी क्रमेण वृद्धिमती भवेत्।
- दिनस्य पूर्वार्द्धभागस्य छाया आरम्भे गुर्वी क्रमेण लघ्वी भवति।
(ग) भाषिक कार्यम् — (1×2=2)
- "आरम्भगुर्वी" इत्यस्य विलोमपदं पद्यांशे किम्?
- "क्षयिणी" इत्यस्य पर्यायपदं पद्यांशे किम्?
उत्तरम् —
- लघ्वी।
- ह्रस्वा (अथवा क्षीणा)।
खण्डः - क (अपठित-अवबोधनम्)
प्रश्न 1. एकपदेन उत्तरत - (केवलं प्रश्नचतुष्टयम्)
- बालकाः कस्यां कक्षायां पठन्ति?
- छात्रः कः अस्ति?
- विद्यालयः कस्यां नगर्याम् अस्ति?
- परीक्षा कदा भविष्यति?
उत्तराणि:
- नवम्याम्
- अग्निः
- विद्यानगर्याम्
- मार्चमासे
प्रश्न 2. पूर्णवाक्येन उत्तरत - (केवलं प्रश्नद्वयम्)
- बालकाः किं कुर्वन्ति?
- गङ्गा कुत्र प्रवहति?
उत्तराणि:
- बालकाः पठन्ति।
- गङ्गा भारते प्रवहति।
खण्डः - ख (रचनात्मकम्)
प्रश्न 3. मञ्जूषातः उपयुक्तपदानि गृहीत्वा रिक्तस्थानानि पूरयत -
मञ्जूषा: पितामहः, विद्यालयः, जन्माष्टमी, सर्वे, भवता सह, गृहे
- आर्याः तु सर्वे अध्यापकाः च (i) ______ सन्ति।
- आगच्छ। सः (ii) ______ पुरस्कारान् प्रकटयत्।
- छात्राः सादरम् (iii) ______ लिखन्ति।
- गतं गतम् (iv) ______ आतिष्ठन्।
- विद्यालयस्य कार्यक्रमस्य (v) ______ निर्णयः अभवत्।
उत्तराणि:
- सर्वे
- पितामहः
- गृहे
- विद्यालयः
- जन्माष्टमी
प्रश्न 4. मञ्जूषातः उपयुक्तपदानि गृहीत्वा दूरभाषणेन मित्रसम्भाषणं पूरयत -
मञ्जूषा: पितामहः, विद्यालयः, जन्माष्टमी, सर्वे, भवता सह, गृहे
महेन्द्रः - अरे नमः।
दिनेशः - नमो नमः। कः (i) ______?
महेन्द्रः - अहं महेन्द्रः। मित्र! (ii) ______ कोऽपि नास्ति किम्?
दिनेशः - (iii) ______ अग्रजाः, जनकः, अग्रजाः (iv) ______ सन्ति।
महेन्द्रः - त्वं किं (v) ______ फ्रीडसि वा?
दिनेशः - नाहि, अहं पठामि (vi) ______।
महेन्द्रः - अधुना तु (vii) ______ अहं (viii) ______ करोमि।
दिनेशः - किं करोति?
महेन्द्रः - न गमिष्यामि। अद्य अवकाशः अस्ति।
उत्तराणि:
- भवता सह
- गृहे
- सर्वे
- पितामहः
- विद्यालयम्
- जन्माष्टमी
- अवकाशः
- पठनम्
प्रश्न 5. 'प्रदूषणम्' इति विषये संस्कृतभाषायां पञ्चवाक्यानि रचयत। सहायतायै पदानि दत्तानि -
सहायकपदानि: वृक्षाणां कर्तने, जलम्, वायुः, प्रदूषणम्, वृक्षाः, पर्यावरणम्, रक्षणम्
- प्रदूषणम् अस्माकं जीवनस्य महती समस्या अस्ति।
- वृक्षाणां कर्तनेन वायुः प्रदूषितः भवति।
- जलप्रदूषणेन अनेके रोगाः भवन्ति।
- वृक्षाः पर्यावरणं शुद्धं कुर्वन्ति।
- अतः वयं पर्यावरणस्य रक्षणं कुर्मः।
प्रश्न 6. अधोलिखितानि वाक्यानि क्रमरहितानि सन्ति। यथाक्रमं संयोजनं कृत्वा लिखत -
- अतः एकः सिंहः प्रतिवर्तते।
- सिंहः परिश्रमेण जालम् अच्छिनत्।
- तस्य रवं श्रुत्वा एकः मूषकः आगच्छत्।
- एकदा सिंहः जाले बद्धः।
यथाक्रमं वाक्यानि:
- एकदा सिंहः जाले बद्धः।
- तस्य रवं श्रुत्वा एकः मूषकः आगच्छत्।
- मूषकः परिश्रमेण जालम् अच्छिनत्।
- अतः एकः सिंहः प्रतिवर्तते।
प्रश्न 7. अधोलिखितेषु वाक्येषु षड्वाक्यानां संस्कृतभाषायाम् अनुवादं कुरुत -
- हम सब खेलते हैं।
- सीता पुस्तक पढ़ती है।
- राम कल जयपुर जायेगा।
- हम सब छात्र हैं।
- सीता राम के साथ वन गई।
- विद्यालय के पास गाँव है।
- हम सब नाटक देखते हैं।
- वयं सर्वे क्रीडामः।
- सीता पुस्तकं पठति।
- रामः श्वः जयपुरं गमिष्यति।
- वयं सर्वे छात्राः स्मः।
- सीता रामेण सह वनं गता।
- विद्यालयस्य समीपे ग्रामः अस्ति।
- वयं सर्वे नाटकं पश्यामः।
— पृष्ठम् ४ —